X
تبلیغات
meta name="keywords" content=<"کویر ایران تاریخ"> کویر ایران - مقالات و مطالب تاريخي JavaScript Codes
تاریخ
انتشار کتاب «تاریخ هنر باستان» به روایت یعقوب آژند

انتشار کتاب «تاریخ هنر باستان» به روایت یعقوب آژند

«تاریخ هنر باستان» نوشته یعقوب آژند منتشر شد. این کتاب کوشیده است تاریخ هنر در سراسر جهان را با نگاهی متفاوت بررسی و هنر ایران باستان را به‌عنوان یکی از روایت‌های تاثیرگذار بر جریان هنری به مخاطب معرفی و شباهت میان آن‌ها را مشخص کند.

 آژند درباره «تاریخ هنر باستان» گفت: این کتاب می‌کوشد هنر باستان در سرزمین‌های کهن را با دیدی متفاوت بررسی کند.

نویسنده کتاب افزود: تاکنون تمام کتاب‌های هنر را غربیان نوشته‌اند و طبقه‌بندی خاصی برای هنر شرق در نظر می‌گرفتند که با واقعیت تطبیق نداشت. بنابراین «تاریخ هنر باستان» کوشیده  با استفاده از یافته‌های باستانشناسی مناطق مختلف، هنر و جایگاه آن را بررسی کند.

وی بیان کرد: غربیان تمدن ایران را به‌عنوان بخشی از تمدن بین‌النهرین به‌شمار می‌آورند اما ایران کانون این تمدن است که تا دوره ساسانیان بیشترین تاثیر را بر حوزه هنر این منطقه و مناطق اطراف گذاشته است.

آژند درباره زمینه اصلی هنر در هر منطقه توضیح داد: هنر در مناطق مختلف از جغرافیا، اقلیم و مذهب تاثیر می‌گیرد و این عوامل از مهم‌ترین دلایل تفاوت در هنر جهان باستان به‌شمار می‌رود. کتاب تلاش کرده تا با زبانی ساده برای دانشجویان این مسایل را مطرح و بررسی کند. 

این پژوهشگر تاریخ گفت: تمدن ایران و بین‌النهرین 6 هزار سال پیش از میلاد قدمت و به هنر دیدگاهی ماورایی دارد، در حالی‌که یونانیان عامل مذهب را این جهانی می‌دانند و خدایان آن‌ها نیز با هیات انسانی به‌نمایش گذاشته شده است. هنر روم باستان نیز از دل هنر یونان زاده می‌شود که هر دو در بخش‌هایی متاثر از مشرق‌زمین هستند.

این استاد دانشگاه تهران افزود: هنر مصر متمایز از دیگر منطقه‌ها به‌شمار می‌رود. از سوی دیگر هنر باستان در هند و چین نیز دیدگاهی ماورایی دارند که می‌توان هنر هند را متاثر از هنر ایران باستان دانست.

کتاب «تاریخ هنر باستان» در هفت بخش با نام‌های «هنر ایران باستان»، «هنر بین‌النهرین باستان»، «هنر مصر باستان»، «هنر یونان باستان»، «هنر روم باستان»، «هنر هند باستان» و «هنر چین باستان» به بررسی پیشینه هنر هر منطقه و شباهت و تفاوت‌ها میان آن‌ها می‌پردازد.

یعقوب آژند، متولد 1328، پژوهشگر و مترجم حوزه‌های تاریخ، هنر و ادبیات، همچنین استاد دانشگاه تهران است. «نگارگری ایران» وی به‌عنوان کتاب برگزیده فصل در سال ۱۳۸۹ انتخاب شد. «تجدد ادبی در دوره مشروطه»، «تاریخ ایران، دوره تیموریان»، «کمال الدین بهزاد»، «مکتب نگارگری شیراز» و «پیشگامان نگارگری و نستعلیق» برخی از آثار وی به‌شمار می‌روند.

کتاب «تاریخ هنر باستان» تالیف یعقوب آژند در 646 صفحه همراه با تصویر، با شمارگان یک‌هزار نسخه و بهای 17 هزار و 500 تومان از سوی مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) راهی بازار کتاب شده است.


منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم فروردین 1392ساعت 20:35  توسط عبدالمجید ایدی  | 

یادی از استاد محمد اسماعیل رضوانی: به مناسبت پانزدهمین سالگرد درگذشت ایشان

یادی از استاد محمد اسماعیل رضوانی: به مناسبت پانزدهمین سالگرد درگذشت ایشان

استاد محمد اسماعیل رضوانی نود سال پیش در دهم اردیبهشت 1300 شمسی در خانواده‏ای روحانی و در قریه خراشاد از توابع بیرجند به دنیا آمد.

استاد محمد اسماعیل رضوانی نود سال پیش در دهم اردیبهشت 1300 شمسی در خانواده‏ای روحانی و در قریه خراشاد از توابع بیرجند به دنیا آمد. در دوران کودکی به مکتب رفت و سپس تحصیلات خود را در مدرسه ادامه داد. وی پس از اخذ دیپلم، به خدمت وزارت فرهنگ در آمد و تدریس در دبستان و دبیرستان را آغاز کرد. سپس ضمن تدریس، به تحصیل در دانشگاه پرداخت و پس از تدوین رساله دکترای با موضوع علل انقلاب مشروطه، در سال 1341 موفق به اخذ مدرک دکترا شد. از این پس، دکتر رضوانی به تدریس در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران پرداخت. وی هم چنین، از موسسان گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی بود. اگرچه استاد محمد اسماعیل رضوانی در سال 1358 بازنشسته شد، هم چنان به پژوهش در تاریخ ایران، تدریس این رشته در گروه های تاریخ دانشگاه ها ازجمله دانشگاه الزهراء (س) و همکاری با مراکز و موسسات مرتبط با مطالعات تاریخی ازجمله پژوهشکده اسناد سازمان ملی ایران، گروه تاریخ بنیاد دایره المعارف اسلامی، شورای میراث مکتوب کتابخانه ملی ایران و هیئت داوران جشنواره مطبوعات، ادامه داد. تالیف آثار ارزشمند درخصوص تاریخ ایران و گردآوری مجموعه نفیسی از مطبوعات عصر قاجار، ازجمله یادمان های ایشان در عرصه مطالعات تاریخی است. استاد محمد اسماعیل رضوانی سرانجام پانزده سال پیش، در روز یکشنبه پنجم فروردین 375  چهره در نقاب خاک کشید.

روحش شاد، یادش گرامی



منبع: انجمن ایرانی تاریخ

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم فروردین 1392ساعت 20:33  توسط عبدالمجید ایدی  | 

خاطرات دکتر عنایت‌الله رضا در «‌ناگفته‌ها»

خاطرات دکتر عنایت‌الله رضا در «‌ناگفته‌ها»

چاپ نخست کتاب «ناگفته‌ها (خاطرات دکتر عنایت‌الله رضا)» در گفت‌وگو با عبدالحسین آذرنگ، علی بهرامیان، صادق سجادی و علی همدانی در 325 صفحه، شمارگان یک‌هزار و 650 نسخه، به بهای 12هزار و 500 تومان برای جلد نرم و 15 هزار تومان برای جلد سخت از محموعه «خاطرات» نشر نامک راهی بازار کتاب شد.

کتاب «ناگفته‌ها» گفت‌وگوهای عنایت‌الله رضا با عبدالحسین آذرنگ، علی بهرامیان، صادق سجادی و علی همدانی منتشر شد. کتاب درباره خاطرات و دوران فعالیت وی در حزب توده و فرقه دموکرات است و از لحاظ تاریخی بسیار اهمیت دارد.

علی همدانی از گفت‌وگوکنندگان کتاب «ناگفته‌ها» (خاطرات دکتر عنایت‌الله رضا)، اظهار کرد: دکتر عنایت‌الله رضا، نویسنده، مترجم و از فعالان سیاسی بود که خاطراتش را به‌صورت گفت‌وگوهایی با همکاری عبدالحسین آذرنگ، علی بهرامیان و صادق سجادی ثبت و گردآوری کرده‌ایم. 

مدیر و مسوول بخش جغرافیای دایره‌المعارف بزرگ اسلامی افزود: رضا در جوانی به حزب توده و فرقه دموکرات آذربایجان پیوست و پس از انحلال فرقه و جدایی از آن در سال 1325 به شوروی رفت و به‌مدت 20 سال در تبعید زندگی کرد. وی از سال 1349 با وساطت برادرش پروفسور فضل‌الله رضا به ایران بازگشت. زندگی در شوروی تفکر سیاسی دکتر رضا را دگرگون کرد به‌گونه‌ای که‌ مقابل جریان فکری حزب توده ایستاد.

وی توضیح داد: بسیاری از سران حزب توده تا پیش از این خاطراتشان را منتشر کرده بودند اما دکتر رضا حاضر به انتشار خاطرات خود نبود و پس از مدت‌ها تلاش موافقت کرد تا صحبت‌ها و خاطراتش که در نشست‌هایی به‌صورت گفت‌وگو انجام شد، ضبط و منتشر شود. کتاب مجموعه 23 گفت‌وگو است که ضبط آن‌ها هشت‌ماه طول کشید. 

همدانی بیان کرد: خاطرات رضا با دیدگاهی متفاوت و سوای نگاه اعضای فرقه دموکرات و حزب توده است و به‌نوعی تاریخ‌نگاری شفاهی دوره‌ای حساس از تاریخ ایران و به‌ویژه آذربایجان به‌شمار می‌رود اما در برخی موضوع‌های شخصی ترجیح داد به‌دلیل روحیه انزواطلب و آرامی که داشت، سکوت کند.

کتاب «ناگفته‌ها» شماره چهارم از مجموعه «خاطرات» نشر نامک است تا پیش از این «خاطرات حاج عزالممالک اردلان»، «خاطرات سیاسی محمدساعد مراغه‌ای» و «فروپاشی ارتش شاهنشاهی (خاطرات سپهبد جلال پژمان)» منتشر شده بود.

عنایت‌الله رضا (1399-1389)، فلسفه‌دان، نویسنده، پژوهشگر تاریخ و جغرافیای تاریخی و عضو شورای عالی علمی مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی بود. وی کتاب‌ها و مقاله‌های بسیاری دارد که «آذربایجان واران (آلبانیای قفقاز)»، «ایران از دوران باستان تا آغاز عهد مغول»،‌ «کمونیسم و دموکراسی»، «مارکسیسم و ماجرای بیگانگی انسان» و «ایران و ترکان در روزگار ساسانیان» برخی از آثار وی به‌شمار می‌روند.
 
چاپ نخست کتاب «ناگفته‌ها (خاطرات دکتر عنایت‌الله رضا)» در گفت‌وگو با عبدالحسین آذرنگ، علی بهرامیان، صادق سجادی و علی همدانی در 325 صفحه، شمارگان یک‌هزار و 650 نسخه، به بهای 12هزار و 500 تومان برای جلد نرم و 15 هزار تومان برای جلد سخت از محموعه «خاطرات» نشر نامک راهی بازار کتاب شد.


منبع : انجمن ایرانی تاریخ

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم فروردین 1392ساعت 20:29  توسط عبدالمجید ایدی  | 

هر چه از روزهای آغازین اسپند(اسفند)ماه دورتر می شویم جنب و جوش و شور نشاطی روز افزون در میان ایرانیان ایجاد می گرددکه خود ناشی از دگرگونی تدریجی طبیعت است که در نهایت به آیین ملی و باستانی نوروز منتهی می گردد. نوروزی که  از دوران باستان در گستره مرزهای فرهنگی ایران از فرارود(ماوراالنهر) و افغانستان تا سرزمین قفقاز ارج نهاده می شود .

تقویم ما ایرانیان بی هیچ اغراقی دقیق ترین تقویم جهان است و نوروز زیباترین جشن مرتبط با طبیعت.

یکی از سنت های پیش از نوروز که در این روزها خانواده های ایرانی در تب و تاب آن هستند خانه تکانی

است. در این روزها  ایرانیان خانه و محیط اطرافشان را از گرد و غبار می زدایند تا با طبیعت همگون شوند.

و باز از سنت های نوروز دید و بازدید با اقوام و آشنایان است که پیش شرط آن نیز خانه تکانی است. البته خانه تکانی درون. و چه به جاست که در این روزهای زیبا  دل را از زنگار های کینه و حسد و دروغ بزداییم ووجودمان را تا ابد از این عادات نکوهیده پاک کنیم.ایرانیان باستان دروغ را چون دیو زشت تصویر میکردند و چه خوب است که ما نیز پای در این راه نهیم و

با دلی همرنگ طبیعت به استقبال بهار رویم.

نوروزتان پیروز دوستان گرامی

+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم اسفند 1391ساعت 22:3  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 
+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم اسفند 1391ساعت 20:41  توسط عبدالمجید ایدی  | 

فراخوان کاندیداتوری در انتخابات ششمین دوره هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ

فراخوان کاندیداتوری در انتخابات ششمین دوره هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ

فراخوان کاندیداتوری در انتخابات ششمین دوره هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ، زمان و شرایط آن اعلام شد.


به استحضار می رساند با توجه به تشکیل مجمع عمومی انجمن در اواخر نیمه دوم اردیبهشت یا نیمه اول خرداد 1392 و برگزاری انتخابات هیئت مدیره انجمن در این مجمع، از کلیه اعضای پیوسته که واجد شرایط نامزدی عضویت در هیئت مدیره می باشند، درخواست می شود جهت تسهیل در برنامه ریزی، برگه اعلام آمادگی عضویت در فایل ضمیمه پایین همین صفحه را تکمیل و به آدرس info@ishistory.ir  ارسال نمایند.


          شرایط نامزدی عضویت در هیئت مدیره:


1- نامزد عضویت در هیئت مدیره باید حداقل یک سال سابقه عضویت در انجمن داشته باشد.

2- نامزد عضویت باید عضو پیوسته انجمن و عضو هیئت علمی یا دارای مدرک دکتری (با 5 سال سابقه تدریس) باشد.

تبصره: دبیران آموزش و پرورش که عضو پیوسته انجمن بوده و حداقل مدرک کارشناسی ارشد و ده سال سابقه تدریس داشته باشند، می توانند نامزد عضویت در هیئت مدیره شوند.


3- مطابق بند 1 ماده12 اساسنامه، افرادی که دو نوبت عضو هیئت مدیره انجمن بوده اند، برای نوبت سوم (به صورت متوالی) نمی توانند نامزد عضویت هیئت مدیره شوند.

4- افرادی که به عنوان نامزد عضویت در هیئت مدیره ثبت نام می کنند باید اخلاقاً متعهد به حداقل پنج ساعت همکاری هفتگی با هیئت مدیره انجمن باشند.

 

منبع : انجمن ایرانی تاریخ

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم اسفند 1391ساعت 17:8  توسط عبدالمجید ایدی  | 

دومین فصلنامه علمی - تحقیقاتی ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی با عنوان

دومین فصلنامه علمی - تحقیقاتی ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی با عنوان "نامه ایران و اسلام" منتشر شد.

دومین فصلنامه علمی _ تحقیقاتی ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی با عنوان "نامه ایران و اسلام" در راستای اهداف کتابخانه ملی برای در دسترس قرار دادن منابع برای بهره‌برداری محققان و پژوهشگران منتشر شد.

دومین فصلنامه علمی _ تحقیقاتی ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی با عنوان "نامه ایران و اسلام" در راستای اهداف کتابخانه ملی برای در دسترس قرار دادن منابع برای بهره‌برداری محققان و پژوهشگران منتشر شد.

مطالب این شماره از فصلنامه در دو بخش ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی سامان یافته و شامل 3 گفت‌وگو، یازده مقاله علمی و تحقیقی، کتاب‌های تازه منتشر شده در حوزه ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی در خارج از کشور و نیز تازه‌ترین گزارش‌ها و اخبار فعالیت‌ها و نشست‌های علمی ایران پژوهی و اسلام پژوهی در 232 صفحه است.

یکی از ویژگی‌های دومین فصلنامه علمی _ تحقیقاتی ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی با عنوان "نامه ایران و اسلام" این است که از دیدگاه چهار تن از اسلام پژوهان و ایران شناسان خارجی (آمریکایی، افغانی و چینی) پاره‌ای موضوعات مهم مانند نقش ایران شناسان در شناخت و معرفی ایران و ایرانیان، تأثیر ذهن و زبان ایرانیان در جهان، روش و منش اسلام‌شناسی در نظام آکادمیک غربی و نظام اندیشگی مسلمانان و گفتمان اسلام سیاسی بررسی شده است.

از عناوین و موضوعات دومین فصلنامه علمی _ تحقیقاتی ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی با عنوان "نامه ایران و اسلام" می‌توان به "ایران‌شناسی غریبان و واقع نمایی آن"، "در تأثیر ذهن و زبان ایرانیان در جهان"، "گفتمان‌های ایران سرزمینی و ایران تاریخی در ایران امروز"، "ایرانیان و منصب قضا در عصر امویان"، "جایزه‌های ایران‌شناسی در خارج از کشور"، "ایران‌شناسی در لهستان، گزارش یک سفر"، "درآمدی بر ایران‌شناسی در مصر" و "مطالعات ایرانی در کره جنوبی" اشاره کرد.

"روش و منش اسلام‌شناسی در نظام آکادمیک غربی و نظام اندیشگی مسلمانان"، "رویکرد مسیحیان به اسلام و اسلام‌شناسی"، "گفتمان اسلام سیاسی و پاد گفتمان‌های آن"، "اسلام دین متمایز"، "مطالعات اسلامی در فنلاند"، "تأملی در اسلام شناسی ژورنالیستی در غرب" و "چکیده مقالات به زبان انگلیسی" از دیگر بخش‌های این فصلنامه به شمار می‌روند.


منبع: انجمن ایرانی تاریخ

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم اسفند 1391ساعت 17:3  توسط عبدالمجید ایدی  | 

نويسنده، محقق و استاد دانشگاه در سال 1289ش در شيراز متولد شد. وی فرزند آقا بزرگ از شاعران و نقاشان شیراز است.

علی سامی پس از تحصيل ابتدایی و متوسطه در سال 1308 به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به عنوان دبیر تاریخ و جغرافیا در مدارس شیراز مشغول تدریس شد و پس از آن به مدیری مدرسه و تصدی دانشسرای مقدماتی ارتقا یافت.

پس از آن در رشته ادبيات و باستان‌شناسي و تاريخ مشغول تحقيق شد و در اين رشته از دانشگاه آزاد آسيايي درجه دكتري افتخاري دريافت كرد، سپس وارد وزارت فرهنگ شد و از سال 1315 نیز به تعمیرات ابنیه تاریخی شیراز پرداخت.

در همین زمان، آرامگاه حافظ ساخته شد و موزه پارس و آرامگاه خواجوی کرمانی و مسجد جامع عتیق مرمت شدند. سپس به رياست بنگاه علمي و حفاري تخت‌جمشيد و بعد به سمت ریاست اداره باستان‌شناسي فارس منسوب شد.

بیش از سی جلد کتاب نوشت که مهمترین آنها عبارتند از: آثار تاریخی جلگه مرودشت، پارس در عهد باستان، پاسارگاد يا قديمی‌ترين پايتخت كشور شاهنشاهي ايران (1330، این کتاب بعدها در سال 1375 تحت نام پاسارگاد، پایتخت و آرامگاه کورش هخامنشی "ذوالقرنین" که از سوی بنیاد فارس شناسی به چاپ رسیده)، تمدن هخامنشي، تمدن ساساني، شيراز شهر جاویدان و ...

از اشیای کشف شده توسط علی سامی، تعدادی در موزه ملی ایران نگهداری می شود که از آن جمله است: سر شاهزاده هخامنشی از سنگ لاجورد و بشقاب سنگی به خط آرامی.

سامي در 22 مرداد 1368 در گذشت.

 منبع : بنیاد فارس شناسی
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم اسفند 1391ساعت 15:26  توسط عبدالمجید ایدی  | 

سومین هم‌اندیشی زبان‌شناسی و مطالعات بینارشته‌ای: زبان و مطالعات اجتماعی و فرهنگی

سومین هم‌اندیشی زبان‌شناسی و مطالعات بینارشته‌ای: زبان و مطالعات اجتماعی و فرهنگی

سومین هم‌اندیشی زبان‌شناسی و مطالعات بینارشته‌ای: زبان و مطالعات اجتماعی و فرهنگی آبان 1392 با همکاری گروه زبان شناسی دانشگاه الزهرا (س) و انجمن زبان شناسی برگزار خواهد شد.


سومین هم‌اندیشی زبان‌شناسی و مطالعات بینارشته‌ای: زبان و مطالعات اجتماعی و فرهنگی چهارشنبه 8 آبان 1392 گروه زبان‌شناسی، دانشکده‌ی ادبیات، دانشگاه الزهرا(س) و انجمن زبان‌شناسی ایرانگسترش زبان‌شناسی در ایران و کاربرد روزافزون آن در حوزه‌ها و رشته‌های مختلف لزوم بررسی دانشگاهی و آکادمیک این زمینه‌های بینارشته‌ای را پیوسته محسوس‌تر کرده است.

 این در حالی است که در خارج از قلمرو دانشگاه‌ها، نشریه‌ها، نهادها و افراد بسیاری دست‌اندرکار مطالعات بینارشته‌ایِ زبان‌شناختی شده‌اند. زمینه‌ی مطالعات بینارشته‌ای زبان‌شناسی، در مقام یکی از دانش‌های مادر، با رشته‌های دیگری چون مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، روان‌شناسی، پزشکی و بویژه گفتاردرمانی و عصب‌شناسی زبان، علوم شناختی، علوم تربیتی، فناوری اطلاعات، فیزیک صوت، علوم قضایی، نشانه‌شناسی، هنر و موارد بسیار دیگر همواره وجود داشته و دارد. به این ترتیب، زبان‌شناسی، که از نگاه بسیاری از زبان‌شناسان ذاتاً اجتماعی است، به معنای عام می‌تواند هر نوع مطالعه‌ی زبان در هر سطحی در بافت اجتماعی و فرهنگی آن را، فارغ از برچسب‌هایی که بر آن نهاده شود، در بر گیرد. در کل باید بسیاری از رویکردهای معاصرِ زبان‌شناسی، از زبان‌شناسی نقش‌گرا، کاربردشناسی، مطالعات گفتمانی، نشانه‌شناسی اجتماعی و نشانه‌شناسی فرهنگی، زبان‌شناسی قضایی، جامعه‌شناسی زبان، انسان‌شناسی زبان (مردم‌شناسی زبان) گرفته تا به طور خاص آواشناسی اجتماعی را به نوعی بررسی زبان در بافت اجتماعی-فرهنگی، یا مطالعه‌ی اجتماعی-فرهنگی زبان دانست.

با توجه به نیاز دانشگاهی‌شدن این فعالیت‌ها، گروه زبان‌شناسی دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه الزهرا در 29 آذر 1383 و سپس 9-10 خرداد 1386 نخستین و دومین هم‌اندیشی از این دست را حول محور ادبیات و هنر به ترتیب با ارائه‌ی 10 و 15 سخنرانی برگزار کرد. برگزیده‌ی مقاله‌ها نیز در 1389 با عنوان مقالات نخستین و دومین هم‌اندیشی زبان‌شناسی و مطالعات بینارشته‌ای: ادبیات و هنر به کوشش فرهاد ساسانی توسط انتشارات فرهنگستان هنر به چاپ رسید.

اکنون برای ایجاد انگیزه‌ و هماهنگ‌سازی بیش‌تر این تلاش‌ها و بویژه تداوم‌بخشیدن به این نشست‌های دانشگاهی، سومین هم‌اندیشی زبان‌شناسی و مطالعات بینارشته‌ای با تمرکز بر حوزه‌ی مطالعات اجتماعی و فرهنگی برگزار خواهد شد.

محورها:
 زبان‌شناسی نقش‌گرا جامعه‌شناسی زبان و زبان‌شناسی اجتماعی و فرهنگی نشانه‌شناسی اجتماعی و نشانه‌شناسی فرهنگی زبان‌شناسی قضایی آواشناسی اجتماعی کاربردشناسی مطالعات گفتمانی

تاریخ‌های مهم: آخرین مهلت ارسال چکیده‌ی مقاله: 30 فروردین 1392 

نتیجه‌ی بررسی چکیده‌ها حداکثر تا پایان 15 خرداد 1392 اعلام خواهد شد.

 آخرین مهلت ارسال اصل مقاله: 30 تیر 1392؛ لطفاً نسخه‌ی ورد مقاله‌ی خود را در قالب الگوی مقاله‌های مجله‌ی زبان و زبان‌شناسی انجمن زبان‌شناسی ایران به این رایانامک ارسال فرمایید: zabaan.alzahra.3@gmail.com

زمان برگزاری هم‌اندیشی چهارشنبه 8 آبان 1392 محل برگزاری هم‌اندیشی تهران- ونک- میدان شیخ بهایی- دانشگاه الزهرا- تالار دکتر تورانی

اعضای هیأت علمی: دکتر یحیی مدرسی تهرانی، دکتر کورش صفوی، دکتر فرهاد ساسانی، دکتر فریبا قطره، دکتر ماندانا نوربخش، دکتر ویدا شقاقی، دکتر گلرخ سعیدنیا، دکتر فریده حق‌بین دبیر علمی: دکتر فرهاد ساسانی دبیران اجرایی: دکتر ماندانا نوربخش و دکتر فریبا قطره

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم اسفند 1391ساعت 20:54  توسط عبدالمجید ایدی  | 

فراخوان کاندیداتوری در انتخابات ششمین دوره هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ

فراخوان کاندیداتوری در انتخابات ششمین دوره هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ

فراخوان کاندیداتوری در انتخابات ششمین دوره هیئت مدیره انجمن ایرانی تاریخ، زمان و شرایط آن اعلام شد.


به استحضار می رساند با توجه به تشکیل مجمع عمومی انجمن در اواخر نیمه دوم اردیبهشت یا نیمه اول خرداد 1392 و برگزاری انتخابات هیئت مدیره انجمن در این مجمع، از کلیه اعضای پیوسته که واجد شرایط نامزدی عضویت در هیئت مدیره می باشند، درخواست می شود جهت تسهیل در برنامه ریزی، برگه اعلام آمادگی عضویت در فایل ضمیمه پایین همین صفحه را تکمیل و به آدرس info@ishistory.ir  ارسال نمایند.


          شرایط نامزدی عضویت در هیئت مدیره:


1- نامزد عضویت در هیئت مدیره باید حداقل یک سال سابقه عضویت در انجمن داشته باشد.

2- نامزد عضویت باید عضو پیوسته انجمن و عضو هیئت علمی یا دارای مدرک دکتری (با 5 سال سابقه تدریس) باشد.

تبصره: دبیران آموزش و پرورش که عضو پیوسته انجمن بوده و حداقل مدرک کارشناسی ارشد و ده سال سابقه تدریس داشته باشند، می توانند نامزد عضویت در هیئت مدیره شوند.


3- مطابق بند 1 ماده12 اساسنامه، افرادی که دو نوبت عضو هیئت مدیره انجمن بوده اند، برای نوبت سوم (به صورت متوالی) نمی توانند نامزد عضویت هیئت مدیره شوند.

4- افرادی که به عنوان نامزد عضویت در هیئت مدیره ثبت نام می کنند باید اخلاقاً متعهد به حداقل پنج ساعت همکاری هفتگی با هیئت مدیره انجمن باشند.


منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم اسفند 1391ساعت 20:53  توسط عبدالمجید ایدی  | 

به مناسبت سالگرد درگذشت دکتر جلیل اخوان زنجانی؛ پژوهشگر و محقق تاریخ ایران

به مناسبت سالگرد درگذشت دکتر جلیل اخوان زنجانی؛ پژوهشگر و محقق تاریخ ایران

در 19 اسفند 1389 دکتر جلیل اخوان زنجانی پژوهشگر و محقق تاریخ ایران درگذشت.

 19 اسفند 1389 سالگرد درگذشت دکتر جلیل اخوان زنجانی؛ پژوهشگر و محقق تاریخ ایران است.

دکتر اخوان زنجانی در تیرماه 1311 در تهران متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش گذراند و از دبیرستان «فیروز بهرام» دیپلم گرفت. سپس برای ادامه تحصیل به آلمان رفت و به فراگیری زبان‌های باستانی به ویژه پهلوی و سریانی پرداخت. آشنایی با این زبان‌ها، او را به سمت سکه شناسی و بعد عتیقه شناسی کشانید به طوری که برای امرار معاش در آلمان به کار عتیقه فروشی روی آورد. از آنجا که به اخترشناسی نیز علاقه‌مند بود، چون دریافت هنوز انبوهی از آثار ارزشمند فارسی در این زمینه به چاپ نرسیده است،  به گردآوری نسخه‌های فارسی مهم اخترشناسی پرداخت و گنجینه‌ای برای خود فراهم آورد که پس از بازگشت به ایران، دستمایه کارهای پژوهشی‌اش گردید. آثار متعددی از این  مصحح برجسته باقی مانده است که از آن جمله می‌توان به تصحیح کتاب‌های «روضةالمنجمین» شهمردان بن ابی الخیر رازی ، «جهان دانش» که ترجمه‌ «الکفایة فی علم الهیئة» شرف‌الدین محمد بن مسعود مسعودی است، «شرح ثمره بطلمیوس در احکام نجوم» خواجه نصیر‌الدین طوسی، تصحیح ترجمه «المدخل الی علم احکام النجوم» ابونصر قمی و  تألیف «رصد و تاریخ‌گذاری در ایران» شامل 33 مقاله مربوط به اخترشناسی و مقالات متعددی در مجلات «هنر و مردم»، «آینده»، «کلک »، «ایران شناسی»، «بخارا»، «آینه میراث» و «دانشنامه جهان اسلام» اشاره کرد.


روحش شاد و یادش گرامی باد.
منبع: انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم اسفند 1391ساعت 20:52  توسط عبدالمجید ایدی  | 

سمینار تاریخ و تاریخ‌نگاری ایران در قرن هیجدهم در انگلستان

سمینار تاریخ و تاریخ‌نگاری ایران در قرن هیجدهم در انگلستان

مرکز مطالعات ایران انستیتو مطالعات عرب و اسلامی دانشگاه اگزتر انگلستان سمینار بین‌المللی با عنوان: «بحران، فروپاشی، نظامی‌گری و جنگ های داخلی - تاریخ و تاریخنگاری ایران قرن 18» را در تاریخ 16 مارس برابر با 26 اسفند 1391 برگزار می‌کند.

سمینار بین‌المللی «بحران، فروپاشی، نظامی‌گری و جنگ های داخلی - تاریخ و تاریخنگاری ایران قرن 18» در انگلستان برگزار می‌شود.

مرکز مطالعات ایران انستیتو مطالعات عرب و اسلامی دانشگاه اگزتر انگلستان سمینار بین‌المللی با عنوان: «بحران، فروپاشی، نظامی‌گری و جنگ های داخلی - تاریخ و تاریخنگاری ایران قرن 18» را در تاریخ 16 مارس برابر با 26 اسفند 1391  برگزار می‌کند.

برنامه سخنرانی‌های این سمینار به قرار زیر است:

نشست اول- تاریخ‌نگاری

مدیر جلسه: پرفسور دیود مورگان (استاد تاریخ دانشگاه ویسکونسین- مدیسون آمریکا)

چه چیزهای در یک نام موجود است؟ دوره‌بندی تاریخ ایران در قرن هیجدهم، پرفسور ژنه گارتویت (استاد تاریخ ایران دانشگاه دارتموث- هانوفر آلمان)

نکاتی درباره تاریخنگاری ایران در قرن هیجدهم: هرج و مرج و فروپاشی، رویاهای شاهانه، یا ویژگی‌های منطقه‌ای؟، پرفسور رودی متی (استاد تاریخ ایران دانشگاه دلویر آمریکا)

ناخرسندی نادرشاه، دکتر مایکل اکسورسی (استاد تاریخ دانشگاه اگزتر)

 

نشست دوم- تحولات فلسفی، دینی و ادبی

مدیر جلسه: دکتر مایکل اکسورسی

چه بر سر مدرسه اصفهان آمد؟ مطالعه حکمت در قرن هیجدهم، دکتر سجاد رضوی (دانشگاه اگزتر)

نبوغ شاعرانه هاتف اصفهانی، دکتر لئونارد لویسون (دانشگاه اگزتر)

مهاجرت و نسخه‌های خطی: جنبه‌هایی از زندگی جامعه شیعی در قرن هیجدهم، آندره نیومن (دانشگاه ادینبورگ)

 

نشست سوم- چشم‌اندازهای نادرشاه

مدیر جلسه: پرفسور رودی متی

اقتصاد ایران دوره افشاری: یک داستان ملال‌آور، دکتر ویلم فلور (آمریکا)

نادرشاه و ارمنیان، پرفسور ادموند هرزیگ (دانشگاه آکسفورد)

 

نشست چهارم: ایران و جهان پیرامون در قرن هیجدهم

مدیر جلسه: دکتر علی انصاری (دانشگاه سنت اندرو)

پیشروی آرام: روابط ایران و روسیه در قرن هیجدهم- یک بررسی اسنادی، گودرز رشتیانی (دانشگاه تهران- دانشگاه دولتی پترزبورگ)

ایران 1700 تا 1750: مشاهده‌هایی از اروپای مرکزی و جنوبی، دکتر گیورگیو روتا (انستیتوی ایران‌شناسی اتریش)

تأملاتی درباره ایران و عثمانی بعد از نادرشاه، دکتر ارنست تاکر (آکادمی نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا)


نام منبع: انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم اسفند 1391ساعت 12:20  توسط عبدالمجید ایدی  | 

برج طغرل کاشان

برج طغرل کاشان

در جنوب روستای مهماندوست و بین مهماندوست و روستای امام آباد ساختمان آجری بدون سقفی است که در سال 490 هجری قمری ساخته شده است. در آجر کاری آن دقت و مهارت عجیبی به کار رفته است که هم اکنون پس از 935 سال تیزی لبة تزئینات قرنیز با آن همه پیچ و خم آن از مسافت چندین متری پدیدار و مشخص است و در تزئینات آجری آن خصوصاً حاشیه قرنیزهای بالای آن قطعات بزرگ آجر را طوری تراشیده اند که گویی مانند چوب به وسیله اره کار کرده باشند و تمام پیچ و خمها و چین خوردگیهای آجرها را با لبه های تیز از کار درآورده اند. تاریخ بنا با زمان سلطان سنجر سلجوقی مطابقت دارد. معلوم نیست که چرا این بنا سقف ندارد. مردم محل آن را امامزاده قاسم می گویند، و می گویند سابقاً برای این برج سقف ساخته اند ولی پس از گذشت شبی، صبح دیدند سقف ندارد!


نام منبع: 
انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم اسفند 1391ساعت 20:23  توسط عبدالمجید ایدی  | 

برج پیر علمدار

برج پیر علمدار

این برج، آرامگاه ابو‌جعفر‌محمدبن ابراهیم، حاجب دربار منوچهر‌بن‌قابوس فلک‌المعالی امیرآل‌زیار است که پس از درگذشتش،‌ابوحرب بختیـار‌ پسر و‌جانشین‌او ــ‌ ممدوح‌‌ منوچهری دامغانی ــ در 417ق/1026م آن را به دست علی‌بن محمد بن حسین‌بن‌شاه بنا، بر مزار پدر برپا ساخت (خانیکوف، 87؛ عدل، 251؛ منوچهری، 96). فریزر نخستین کسی است که در 1236ق/1821م در سفر به خراسان از بنای پیر علمدار نام برده، و با اشاره به کتیبه‌ای که حاوی نام بانی و تاریخ بناست، به شرح کوتاهی از بقایای مسجد و مصلای مجاور آن نیز پرداخته است (ص 314-315). پس از او خانیکوف طی سفرش در سالهای 1274-1276ق/ 1858- 1860م به ایران، اگرچه به شرح کامل بنا نپرداخته، اما متن کتیبه را به تمامی خوانده است (همانجا). در پی آنها اعتماد‌السلطنه در مطلع الشمس از بنای پیرعلمدار نام برده، و او نیز کتیبۀ مسجد مجاور را خوانده است (3/ 279). در سدۀ 20م نیز چند‌تن از پژوهشگران و جهانگردان در پژوهشها و سفر‌نامه‌های خود اشاراتی به این بنا کرده، و تصاویری ازآن ارائه داده‌اند و یا به بررسی بنا و تحلیل آن پرداخته‌اند (پوپ، تصویر 339B؛ ویلسن، 140؛ هرتسفلد، 167؛ یغمایی، 501؛ عدل،ff. 232). برج پیرعلمدار ساخته شده از آجر بر دایره‌ای به قطر 70/4 متر در داخل و 40/6 متر در خارج به شکل استوانه‌ای با گنبدی تقریباً نیم‌کروی بر فراز آن، به بلندای 16 متر از سطح زمینهای پیرامون تا رأس گنبد است (همو،232-233). بدنۀ خارجی برج تا ارتفاع 70/5 متری آجرچینی حصیربافت شده (همو، 233)، و از آن پس تا زیر قرنیز با 9 نوار باریک و پهن در پایین و بالای نوار پهن کتیبۀ کوفی تزیینی آراسته شده است. این نوارهای تزیینی از پایین به بالا به ترتیب: نواری باریک شامل تنها یک رج آجرچینی مورب است که در دو سر هریک از آجرها به شکل گلهای 4پر کوچک درآمده‌اند و نوار باریک بالای آن یک ردیف آجرچینی به شکل گیس‌بافت است. سومین نوار یک ردیف آجرچینـی مورب است و بر فراز آن نوار پهن آجر‌چینی شده‌ای قرار دارد (تحقیقات میدانی؛ شرودر، 1038، تصویر 372C). ششمین نوار را که نوار پهن حاوی کتیبۀ بنا به کوفی تزیینی بر زمینۀ ساده است، نوارهای باریک آجری به شکل S در بالا و پایین دربرگرفته‌اند. متن کتیبه: «بسم‌الله الرحمٰن الرحیم هذه‌القبة قصر الحاجب السعید ابی‌جعفر محمدبن ابراهیم قدس‌الله‌ روحه امر ببناء‌ها ابنه بختیار عمل علی بن احمد ابن‌الحسین بن شاه البناء بن البناء سنة سبعة عشر و اربع مائة» است (خانیکوف، همانجا؛ عدل، 251). نوار پهن آجر‌چینی‌شده‌ای با طرح متفاوت از نوار پهن زیرین کتیبه، در بالای آن قرار دارد، و آخرین نوار، ردیف باریکی از آجرهای لوز‌ی‌شکل پیوسته به هم است. در حد فاصل هر یک از نوارهای تزیینی، نواری باریک شامل یک ردیف آجرچیده شده است. تزیینات قرنیز که لبۀ آن به بیرون برگشته است، ردیفی ازآجرهای تراش‌خورده‌اند که به صورت یک در میان به شکل چهارگوش و سه‌گوش چیده شده‌اند (تحقیقات میدانی). گنبد دو پوستۀ برج در خارج به شکل تقریباً نیم‌کره‌ای است با رأس‌کشیده شده که با آجرچینی جناغی پوشیده شده است. همانند این شکل گنبد در هیچ یک از بناهای هم‌زمان یا نزدیک به زمان ساخت این برج مانندگنبد قابوس و برجهای رسگت و لاجیم دیده نشده است (عدل، 233؛ تحقیقات میدانی). ورودی بنا در جهت جنوب غربی برج است و در کوچک آن همانند برج آرامگاههای دیگر تناسبی با بلندای برج ندارد، اما در مجموع با قاب تزیینی پیرامون اندازۀ بزرگ‌تری را القا می‌کند. قاب یاد‌شده نسبت به بدنۀ برج کمی عقب نشسته، و شامل یک طاق‌نمای جناغی با لچکیهای مزین به طرح ستاره‌های توخالی است. نوار پهن تزیینی سردر با شکلهای دایره، مربع و لوزی‌ آراسته شده، و نیم‌‌گنبد زیر آن نیز با ردیفهایی از تزیینات آجرچینی پر شده است. بالای در، کتیبه‌ای به خط کوفی شامل «بسم‌الله الرحمٰن الرحیم» بر زمینه‌ای ساده قرار دارد که دو ردیف باریک نقوش هندسی آن را دربرگرفته است. تزیینات دو سوی ورودی از میان رفته، و فقط نشانه‌هایی از نیم‌ستونهای گچی باقی است. اندازۀ ورودی برج و قاب پیرامون آن مجموعاً 90/2 × 02/2 متر، و نیم‌ستونها به بلندی 30/1 متر است (عدل، 233-234؛ تحقیقات میدانی). ورود به داخل آرامگاه از طریق یک پله امکان‌پذیر است، در حالی که در گزارشها و تصاویری که پیش از این منتشر شده، ورود به داخل آرامگاه پس از پایین‌ رفتن از 3 پله ممکن بوده است (عدل، 234). در مرمت‌ و خاک‌برداری محوطۀ بیرونی بنا در سالهای1357و1370-1371ش، کف اصلی محوطه آشکار شد و اختلاف سطحی که طی چند‌سده ایجاد شده بود، برداشته شد. اکنون راه ورود به آرامگاه به همان وضعیت اصلی آن است («گزارش...»، 1-4؛ تحقیقات میدانی). بدنۀ داخل برج گچ‌اندود است و تنها تزیین آن یک نوار کتیبه به خط کوفی تزیینی گره‌دار به رنگ آبی تیره بر زمینۀ سفید به پهنای 80 سانتی‌متر است که برگرداگرد بدنۀ برج می‌چرخد و حاوی آیۀ 53 از سورۀ زمر است.گنبد نیمه‌کروی داخلی را نیز از بالای کتیبۀ یادشده، برپا کرده‌اند (تحقیقات میدانی؛ بلر، 93؛ عدل، همانجا؛ بذل، 1723، تصویر 588؛ دیماند، 70؛ مشکوٰتی، 283). با تعبیۀ دو نورگیر بالای نوار کتیبۀ کوفی، نور به داخل برج راه می‌یابد. در مرکز گنبد داخلی یک کاشی مدور لاجوردی با نقشهای هندسی نصب شده است و در میان برج یک گور مستطیل شکل گچ اندود ساده بدون هیچ نشانی به ابعاد 08/2 ×14/1×25/0 قرار دارد (تحقیقات میدانی). امروزه محوطۀ پیرامون بنای آرامگاه پیرعلمدار با دیوارهای آجری‌ محصور شده است. بقایایی از بناهای خشتی و آجری از سده‌های پیش در پیرامون برج باقی است. در مقابل ورودی برج بازماندۀمسجدی قرار دارد که در بخش‌بالایی آن کتیبه‌ای‌گچ‌بری شده به قلم ثلث دیده‌ می‌شود. اعتمادالسلطنه متن آن را چنین آورده است:‌«بسم‌الله‌الرحمٰن‌الرحیم امر ببناء هذا المسجدالشریف‌ المولی المعظم خلیفةالعرب و العجم سلطان قضاة‌الشرق کافل مصالح‌الخلق‌رکن‌الحق و الدین»‌در بالای این‌کتیبه نوشته‌شده‌است: «عمل حاجی بن‌الحسین البناء الدامغانی غفرالله‌‌له» (3/ 279). اکنون فقط عبارت «امر ببناء هذا المسجد الشریف المولی» از آن بر جای مانده است (تحقیقات میدانی). نام هنر‌مند معمار سازندۀ مسجد در کتیبه، «محمدبن الحسین الدامغانی» آمده است که در برج کاشانۀ بسطام نیز نام او و پدرش «حسین» دیده می‌شود (نک‍ : ﻫ د، 12/135-136). به فاصلۀ اندکی از برج، آب انباری ساخته شده از خشت و آجر متعلق به سده‌های اخیر قرار دارد. ورودی محوطۀ محصور که به کوچه‌ای به نام پیرعلمدار گشوده می‌شود، دارای سردری ایوان مانند با طاق‌نمای مقرنس‌کاری‌شدۀ گچی، قوس هلالی و دری چوبـی است (تحقیقات میدانی). بنای پیرعلمدار به شمارۀ 79 به ثبت تاریخی رسیده است (مشکوٰتی، همانجا).

نام منبع: انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم اسفند 1391ساعت 20:21  توسط عبدالمجید ایدی  | 

دامغان، مسجد تاریخانه

دامغان، مسجد تاریخانه

مسجد تاریخانه در جنوب شرقی دامغان واقع شده و یکی از بهترین نمونه‌های مساجد نخستین در ایران و از قدیمی‌ترین بناهای پس از اسلام است. درباره تاریخانه و زمان ساخت بنای اولیه آن، صاحب‌نظران بسیاری بحث کرده‌اند. نویسنده مرآه البلدان، دستور ساخت تاریخانه را به امیرالمؤمنین علی(ع) نسبت داده و آندره گدار، تاریخ ساخت این بنا را اواسط قرن دوم هجری ذکر کرده است. آرتور پوپ، ساخته شدن این مسجد را بین سال‌های 130 تا 170 هجری دانسته و محمد کریم پیرنیا تاریخ ساخت آن را حدود 150 هجری می‌داند.در وجه تسمیه این بنا گفته‌اند که تاری به معنای خداست و تاریخانه یعنی خدای خانه. عده‌ای بر این باورند که این مسجد قبلاً آتشکده بوده و پس از تسلط اعراب‌، آن را ناری‌خانه خوانده‌اند و سپس به تاریخانه معروف شده است. در زمان بازسازی مسجد در قرن سیزدهم هجری‌، به جای طاق‌های مازه‌دار (بیضوی) اصلی که اغلب فرو ریخته بودند‌، طاق‌های نوک‌تیز جناغی بنا شدند، هر چند که در بخش‌هایی از بنا‌، نمونه‌هایی از طاق‌های مازه‌دار اولیه به چشم می‌خورد. تاریخانه دامغان‌، یکی از کهن‌ترین ساختمان‌ها در شیوه خراسانی است. بار بنا به شدت تحت تأثیر معماری ساسانی و ساختمان‌ها و کاخ‌های سروستان و فیروزآباد است. نقشه ساختمان بر پایه همان شبستان ستون‌دار است که بعدها در آن تغییراتی داده‌اند؛ برای نمونه‌، دهانه میانی در شبستان جنوبی‌، بلندتر و بزرگ‌تر شده است. نمای مسجد نیز دگرگون شده است و قوس‌های مازه‌دار (بیضوی) طاق‌ها به قوس‌های تیزه‌دار (جناغی) تبدیل گردیده‌‌اند. البته پاکارقوس‌ها (جایی که طاق شروع می‌شود)‌، تغییری نیافته است. هنوز قوس‌های مازه‌دار(بیضوی) کهن‌، در ساختمان دیده می‌شود که نشان دهنده اصالت آن است.

منبع: انجمن ایرانی تاریخ 
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم اسفند 1391ساعت 20:20  توسط عبدالمجید ایدی  | 

هم اندیشی و کارگاه آموزشی انجمن ایرانی تاریخ شعبه استان مرکزی با حضور دبیران تاریخ شهر اراک

هم اندیشی و کارگاه آموزشی انجمن ایرانی تاریخ شعبه استان مرکزی با حضور دبیران تاریخ شهر اراک

انجمن ایرانی تاریخ شعبه استان مرکزی، روز پنجشنبه دهم اسفندماه 1391 از ساعت 9 الی 12 در سالن دفاعیه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اراک اقدام به برگزاری کارگاه اموزشی با حضور دبیران تاریخ شهر اراک نمود.

انجمن ایرانی تاریخ شعبه استان مرکزی، روز پنجشنبه دهم اسفندماه  1391 از ساعت 9 الی 12 در سالن دفاعیه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اراک اقدام به برگزاری کارگاه اموزشی با حضور دبیران تاریخ شهر اراک نمود. در این جلسه اکثریت دبیران تاریخ دبیرستان های شهر حضور داشتند. کارگاه در سه بخش برگزار گردید. در بخش یکم آقای دکتر مجید حاجی بابایی به معرفی انجمن ایرانی تاریخ پرداخت و ضرورت شکل گیری نظام صنفی تاریخ با همراهی همه ی اعضای خانواده تاریخ را یادآوری کرد. ایشان با اشاره به سیاست انجمن در برقرای پیوند با معلمان تاریخ به عنوان رکنی مهم در شکل دهی به اذهان عمومی در فهم تاریخ خواستار همکاری تنگاتنگ و فراگیر معلمان با این نهاد صنفی شد تا در آینده اهل تاریخ نیز بتوانند امورات مربوط به مسائل تخصصی مرتبط با تاریخ در محدوده ی جغرافیای خود و همچنین در سطح ملی را عهده دار شوند.

در بخش دوم جلسه آقای دکتر اصلانی درباره تاریخ نگاری دوره معاصر ایران با تاکید بر دوره پهلوی نکاتی را بیان داشتند. ایشان با تاکید بر واقع نویسی و دوری از افراط و تفریط بیان و تحلیل همه جانبه و بی طرفانه را ضامن اثرگذاری متون درسی در ذهن مخاطب داشتند. ایشان با آسیب شناسی حرکت های رسانه ای اخیر در فضای مجازی که به نوعی درصدد تطهیر حکوت پهلوی برآمده، راه حل جلوگیری از نفوذ چنین حرکت هایی را بیان نکات مثبت و منفی در کنار یکدیگر دانستند که جمع جبری این حرکت دفاع از حرکت مردم در سال 57 است. به باور ایشان اگر یکسویه و به سمت نفی مطلق حرکت شود زمینه هایی برای پذیرش سخنانی از جنس حرکت های تبلیغی- رسانه ای جدید در سطح ماهواره و اینترنت فراهم می شود. این بخش با مشارکت فعال و پرشور معلمان ادامه یافت.

در بخش سوم، موضوع آموزش و پژوهش و ضرورت آن برای دبیران تاریخ به بحث گذاشته شد. در این بخش آقای جیریایی مسئول گروه آموزشی تاریخ استان نکاتی را درباره این نشست بیان کرد و ضمن قدردانی از انجمن ایرانی تاریخ خواستار تداوم این جلسات شد و نکاتی را پیرامون ضعف های موجود در تدریس درس تاریخ بیان داشت. سایر دبیران نیز نقطه نظرات خود را درباره مسائل و مشکلات تدریس تاریخ بیان داشتند. به ویژه تاکید بر معلمان غیر متخصص و جدی نگرفتن این درس از سوی مدیران و سایر معلمان گله داشتند.

در ادامه این بخش دکتر حاجی بابایی مسئول شعبه استان مرکزی انجمن ایرانی تاریخ به ضرورت مساله پژوهش در نزد معلمان تاریخ اشاره کرد و به آسیب شناسی تدریس تاریخ بدون پشتوانه پژوهشی پرداخت. وی با بیان اینکه پرداختن صرف به آموزش باعث روزمرگی و گرفتار تکرار شدن می گردد. ضرورت توجه معلمان به پژوهش و مطالعه را یادآور شد. به همین منظور برای رفع کمبود امکانات به ویژه کمبود کتاب، چند نرم افزار مهم تاریخی که می تواند این خلاء را پر نماید معرفی نمودند . همچنین ایشان با اشاره به برخی از انتقادات معلمان به کتب درسی به ضرورت رسیدن به ادبیات معیار برای نگارش تاریخ اشاره کردند و مشکل اساسی را در نگاه غیر تخصصی به تاریخ دانستند .

در پایان جلسه نیز دانشجویان کارشناسی ارشد عضو انجمن ایرانی تاریخ نرم افزارهای تاریخی ای را که معرفی شده بود  به دبیران عرضه کردند و با استقبال بسیار آنان روبرو شد. نسخه های تهیه شده همگی به فروش رفت و سفارشاتی نیز برای دیگرانی که موفق به تهیه نشده بودند گرفتند.

 

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم اسفند 1391ساعت 20:18  توسط عبدالمجید ایدی  | 

نشست «بررسی زمینه ­های نفوذ فرهنگی ایران در آناتولی» در پژوهشکده تاریخ اسلام

نشست «بررسی زمینه ­های نفوذ فرهنگی ایران در آناتولی» در پژوهشکده تاریخ اسلام

نشست «بررسی زمینه­ های نفوذ فرهنگی ایران در آناتولی» روز دوشنبه، 14 اسفند ماه از ساعت 16:30 تا 18:30 با حضور آقای رحیم رئیس­ نیا، دکتر زهرا ربانی و دکتر حسن حضرتی در پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار خواهد شد.

گروه جریان­های فکری پژوهشکده تاریخ اسلام، نشست «بررسی زمینه­ های نفوذ فرهنگی ایران در آناتولی» را برگزار خواهد کرد.

یافتن مشترکات تاریخی و فرهنگی ملت­ها را شاید بتوان از زیباترین و شیرین­ترین دستاوردهای علم تاریخ دانست، توجه به این واقعیت که تمدن بزرگ بشری حاصل تلاش جمعی نوع بشر و نتیجه برخورد آرای ملل گوناگون است، شاید تنها راه نزدیکی انسان­ها به یکدیگر و فراموش کردن مرزهای قراردادی سیاسی میان آنان باشد.

پیوستگی تاریخی و فرهنگی میان دو سرزمین ایران و آناتولی در حدی است که تفکیک میان فرهنگ این دو سرزمین را به­ ویژه در پاره­ ای مقاطع تاریخی بسیار دشوار می­ سازد، بخش­های وسیعی از آناتولی سالیان دراز تحت سلطه ایران بود و این سلطه تنها یک سلطه سیاسی نبود، فرهنگ و اندیشه ایرانی در آن سامان سلطه ­ای پایاتر و ماندگارتر از سلطه سیاسی داشت. آناتولی پل ارتباطی شرق و غرب بود و از همین منطقه بود که بسیاری از اندیشه­ های ایرانی به اروپا انتقال یافت.

آناتولی عبارت است از بخش آسیایی ترکیه و بخشی از ارمنستان بزرگ که مرزهای سیاسی ترکیه کنونی آن را از کشورهای همجوار جدا می­ کند، کلمه آناتولیا اولین بار به عنوان یک اصطلاح جغرافیایی توسط یونانیان به معنی شرق به کار رفت. رومی­ ها از آن سرزمین­ های شرق قسطنطنیه را مراد می کردند. در دوره عثمانی آناتولی نام یکی از ولایات بزرگ عثمانی شامل نیمه غربی این سرزمین بود، در دوره تنظیمات این اصطلاح حذف و از آن پس به عنوان یک اصطلاح جغرافیایی که کل شبه جزیره را شامل می شد، مطرح گردید.

این نشست با هدف بررسی زمینه­ های نفوذ فرهنگ ایرانی در سرزمین آناتولی، روز دوشنبه 14 اسفند ماه از ساعت 16:30 تا 18:30 با حضور آقای رحیم رئیس­ نیا، دکتر زهرا ربانی و دکتر حسن حضرتی در پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار خواهد شد.

پژوهشکده تاریخ اسلام در خیابان ولیعصر، خیابان توانیر، خیابان رستگاران، کوچه شهروز شرقی، پلاک 9 واقع شده است.

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم اسفند 1391ساعت 20:17  توسط عبدالمجید ایدی  | 

انتشار کتاب دین پژوه رومانیایی با عنوان «تصاویر و نمادها»

انتشار کتاب دین پژوه رومانیایی با عنوان «تصاویر و نمادها»

«تصاویر و نمادها» نوشته میرچا الیاده با ترجمه محمدکاظم مهاجری از سوی انتشارات کتاب پارسه راهی بازار شد. این کتاب به بررسی پایندگی اساطیر بزرگ در سرتاسر قرن نوزدهم می‌پردازد و نویسنده توضیح می‌دهد که چطور این اساطیر تنزل یافته‌اند و ناچیز شمرده شده‌اند و به تغییر شکل دائمی محکوم شده‌اند با وجود این، به واسطه ادبیات، در حالتی منزوی زنده مانده‌اند.

«تصاویر و نمادها» نوشته میرچا الیاده با ترجمه محمدکاظم مهاجری از سوی انتشارات کتاب پارسه راهی بازار شد.

میرچا الیاده اسطوره‌شناس و دین‌پژوه نامدار رومانیایی در این کتاب برخی از نیرومندترین و جهانی‌ترین نمادهایی را توصیف و تحلیل می‌کند که در بسیاری از اعصار و سطوح مختلف توسعه فرهنگی، بر تفکر اسطوره‌ای مشرق‌زمین و جهان غرب حکم‌فرما بوده است.

اینها نمادها و اساطیری ساخته روح و روان بشر نیستند بلکه پاسخگوی نیاز انسان‌ها هستند و نقشی مهم و اساسی را ایفا می‌کنند: آشکار کردن مستورترین ویژگی‌های وجود.

در واقع این کتاب به بررسی پایندگی اساطیر بزرگ در سرتاسر قرن نوزدهم می‌پردازد و نویسنده توضیح می‌دهد که چطور این اساطیر تنزل یافته‌اند و ناچیز شمرده شده‌اند و به تغییر شکل دائمی محکوم شده‌اند با وجود این، به واسطه ادبیات، در حالتی منزوی زنده مانده‌اند.

فصل‌های کتاب «تصاویر و نمادها» عبارتند از: نمادپردازی مرکز، نمادپردازی زمان و جاودانگی در تفکر هند، خدایی که به بند می‌کشد و نمادپردازی گره‌ها، ملاحظاتی درخصوص نمادپردازی صدف‌ها و غسل تعمید، طوفان نوح و نمادپردازی آب.

کتاب 208 صفحه‌ای «تصاویر و نمادها» با بهای 8300 تومان راهی بازار نشر شده است.

+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم اسفند 1391ساعت 20:16  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 مجموعه مستند کوروش بزرگ      

کوروش بزرگ از آن کسانی بود که سرنوشت برای فرمانروائی می آفریند و چرخ زندگی ملت‌ها را به چنگ نیرومند وی می سپارد، از آن کسانی که با آمدنشان نظم و آرامش و رعایت قانون معنی پیدا می کند و پیشرفت افراد و فرهنگ ها در سایه نظم و آرامش آغاز می شود و غرور شکوهمندی به خاطر انسان بودن در دل مردمان می روید و شکوفا می‌گردد. کورش نه تنها به دورانی سیاه و خون آلود پایان داد، بلکه قلب‌ها و فرهنگ ها را به هم نزدیک و خویشاوند ساخت. مردم ایران و یونان و هند و بین النهرین را با هم آشنا کرد و مایه آن شد که فرهنگ و افکار آنان با هم برخورد کند و پیشرفت نماید. کوروش با فرمان آزادی ملت ها و کارهای دیگرش، به مردمان فهمانید که ارزش آزادی و برابری و همکاری واقعی تا چه پایه است. وی یکی از مردان تاریخی و از فرمانروایان توانایی است که بر دامن پاکی و انسانیت لکه ای به جای نگذارد." من کورش شاه جهان " نام مجموعه ای مستند و پژوهشی در باره کوروش بزرگ است که برای نخستین بار به صورت 6 حلقه سی دی تولید گردیده است.

 


آنچه در این مجموعه می بینید:

 انشان و آغاز پادشاهی هخامنشیان
به قدرت رسیدن کوروش بزرگ
پیروزی بر مادها
سرزمین لودیه
پیروزی بر پادشاه لودیه
پیروزی بر شهرهای یونانی آسیای کوچک
پیروزی بر سرزمین های شرق ایران
شهر بابل
پیروزی بر بابل
استوانه گِلی کوروش بزرگ
فرمان آزادی اسیران
سکاها و مرگ کوروش بزرگ
آرامگاه کورش
داوری در باره کوروش
ذوالقرنین و کوروش
کورش و نقش انسان بالدار در پاسارگاد
دشت مرغاب و پاسارگاد
تل تخت
محوطه مقدس
باغ شاهی
کاخ اختصاصی
کاخ بارعام
کاخ دروازه یا انسان بالدار
برج سنگی یا آرامگاه کمبوجیه
یافته های باستان شناسان در پاسارگاد
تنگ بُلاغی و طبیعت آن
جاده شاهی
معابر کنده شده در کوه
اِشکفت ها
گورهای توده سنگی
گورهای خرسنگی
گورستان دوره صفوی
محوطه های استقراری پیش از تاریخی در تنگ بُلاغی
کوره های پخت سفال هزاره پنجم پیش از میلاد
محوطه های استقراری دوره هخامنشی
محوطه های استقراری دوره ساسانی
کارگاه های ذوب فلز دوره صفوی
سدها و کانال های دوره هخامنشی در دشت پاسارگاد

 

 تهیه کننده و کارگردان: هرمز امامی
تصویربردار: جاوید شکیبایی - ایرج مستشیری
گوینده متن: ابوالحسن تهامی نژاد

 

با حضور:

دکتر محمدحسن طالبیان – معمار
دکتر عبدالمجید ارفعی – متخصص زبان های باستان
زنده یاد پروفسور علیرضا شاپور شهبازی – باستان شناس
دکتر عباس علیزاده – باستان شناس از آمریکا
استاد حسن راهساز – متخصص مرمت آثار سنگی
دکتر کامیار عبدی – باستان شناس
دکتر مصطفی ندیم – تاریخ پژوه و  استاد بخش تاریخ دانشگاه شیراز

پروفسور دانیل پاتس – باستان شناس از استرالیا
پروفسور فرانچسکو کالییری – باستان شناس از ایتالیا
پروفسور رمی بوشارلا – باستان شناس از فرانسه
پروفسور هاید ماری کُخ – ایرانشناس از آلمان
دکتر باربارا هلوینگ – باستان شناس از آلمان

منبع : ایران بوم


 

 

+ نوشته شده در  جمعه یازدهم اسفند 1391ساعت 14:4  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 جلد كتاب «تاريخ ايران مدرن»

«تاريخ ايران مدرن» نوشته يرواند آبراهاميان با ترجمه ابراهيم فتاحي به كوشش نشر ني تا کنون بیش از سه بار چاژ شده است.

 

نگاهي به كتاب «تاريخ ايران مدرن» نوشته يرواند آبراهاميان
کتاب «تاريخ ايران مدرن» به ارزيابي ريشه‌اي تاريخ معاصر ايران مدرن مي‌پردازد و افزون بر بررسي جامع سده بيستم به موضوع‌هايي در اين زمينه اشاره مي‌کند.

يرواند آبراهاميان، در ارزيابي ريشه‌اي تاريخ معاصر ايران مدرن، افزون بر بررسي جامع سده بيستم، موضوعاتي نظير اکتشاف نفت، دخالت‌هاي خارجي، نقش دودمان پهلوي وهمچنين انقلاب 1357و تولد جمهوري اسلامي رامورد واکاوي دوباره قرار داده است.

ايران در اين بين تجربيات ديگري را نيز از سر گذارانده است که از جمله مي‌بايست به جنگ خانمان سوز عراق عليه ايران، دگرگوني‌هاي جامعه در سه دهه اخير و از همه تازه‌تر، توسعه وگسترش دولت و مبارزه براي قدرت درميان نخبگان قديمي، روشنفکران و طبقه متوسط تجاري اشاره کرد.

نويسنده که يکي از ممتازترين تاريخ‌نويسان ايران کنوني به شمار مي‌رود، در اين اثر همزمان با بررسي فراز و نشيب‌هاي سياست‌هاي بين‌المللي و منطقه‌اي کشور، با چيرگي هر چه تمام‌تر مردم ايران را درکانون توجه‌اش قرارداده است. مردمي که طي يک سده تحمل جنگ و انقلاب همچنان به بقاي خود ادامه داده‌اند. اين کتاب در واقع به اين مردم و نيز انعطاف‌پذيري آنان همزمان با ظهور اين کشور به مثابه يکي از توانمندترين قدرت‌هاي خاورميانه، تقديم شده است.

آبراهاميان معتقد است كه تاريخ‌نويسي حول مضمون‌ها را در تقابل با تاريخ كشورها نمي‌گذارد و تاريخ يك كشور را خود به خود شيءسازي و مدح‌گويي در مورد آن نمي‌داند. درست است كه برخي تاريخ‌نويسان ـ فون رنكه ـ تاريخ كشوري را جهت مدح گويي‌اش قلم زده‌اند ولي من كتابم را به بررسي ايران محدود كردم، چرا كه يك كشور را واحد مناسب‌تري براي تحقيق ديدم. تعميم نتيجه‌گيري‌هاي تاريخي به چند كشور، با خطر كلي‌گويي همراه است و موضوع مورد مطالعه را حقير جلوه مي‌دهد.

بهترين كارهاي تاريخي ماركس ـ هجدهم برومر و جنگ داخلي در فرانسه ـ بررسي يك كشور بوده‌اند، اما اين نوشته‌ها نه مداحي فرانسه و نه مدعي ويژگي آن به‌شمار مي‌آيند. آن‌چه كه اين آثار به ما نشان مي‌دهند، اين است كه نمي‌توان به تعميم تاريخي دست زد، مگر آن كه تاريخ‌نويس به حقايق تجربي دسترسي داشته باشد و اين حقايق تجربي، اكثر اوقات مربوط به تاريخ كشورهاي مشخص‌اند. زماني كه يك رشته مطالعات تجربي در مورد چند كشور ـ كه قابل قياس نيز باشند ـ انجام شود، آن وقت نسل ديگري از تاريخ‌نويسان اين‌ها را به صورت مضمون‌هاي عمده تاريخي با هم تركيب خواهند كرد، مضمون‌هايي چون شكل‌گيري طبقات در خاورميانه.

پرفسور آبراهاميان، استاد ممتاز تاريخ در کالج باروک دانشگاه شهر نيويورک است. وي آثار متعددي را در کارنامه پژوهش‌هاي دانشگاهي‌اش ثبت کرده که پرآوازه‌ترين آن‌ها کتاب ايران بين دو انقلاب است.
منبع : ایبنا
 
 
 
+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم اسفند 1391ساعت 16:57  توسط عبدالمجید ایدی  | 

«جنبش مشروطه» و پيامدهاي تاريخي آن بازخواني شد
كتاب «جنبش مشروطه» نوشته دكتر داريوش رحمانيان، استاديار گروه تاريخ دانشگاه تهران، در پنج فصل و يك «پي گفتار»، كوششي براي بازخواني جنبش مشروطيت در ايران است و براي آشنايي خوانندگان جوان با آن دوره تاريخي تاليف شده است.-

خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، فصل نخست كتاب با عنوان «زمينه‌هاي جنبش مشروطه»، به پي كاوي رويدادهايي پرداخته است كه مقدمات مشروطيت را فراهم آوردند. از ديد مولف كتاب، برخورد ايران با مدنيت جديد غرب پيامدهاي بسياري داشت. يكي از آن پيامدها بخشيدن امتيازات فراوان به استعمارگران غربي بود. 

رحمانيان مي‌نويسد: «زخم‌هايي كه از ناحيه قراردادها و امتيازات به روح ملي ايرانيان وارد آمد، به هوشياري و بيداري انجاميد.» (ص 18) اصلاحات عباس ميرزا و ورود انديشه‌ها و آموزه‌هاي سياسي جديد به ايران نيز از ديد نويسنده كتاب يكي ديگر از زمينه‌هاي پديد آمدن جنبش مشروطه بود. اين اصلاحات ابتدا در تبريز آغاز شد و كوششي براي اخذ و اقتباس علوم و فنون جديد غرب بود. در دوره ناصري انديشه اصلاحات پيشرفت نماياني داشت. 

از سويي ديگر، رحمانيان در اين فصل به بررسي زمينه‌هاي اقتصادي و اجتماعي جنبش مشروطه مي‌پردازد و وخامت اوضاع اقتصادي و اجتماعي ايران در سده 19 ميلادي را از جمله علل و زمينه‌هاي وقوع مشروطيت برمي‌شمارد. 

سه علت ديگري كه از ديد نويسنده، زمينه‌ساز دگرگوني‌هاي مشروطيت شد، عبارتند از: جنبش تنباكو كه رحمانيان آن را پيش درآمد مشروطه و «زادگاه مفهوم ملت به معناي جديد كلمه» دانسته است (ص 35)؛ كشته شدن ناصرالدين شاه كه از پيامدهاي جنبش تنباكو بود؛ و سرانجام از تحولات دوره مظفري و گسترش نارضايتي و اعتراض مردم، ياد شده است. 

ظهور مشروطيت
فصل دوم «ظهور مشروطيت» عنوان گرفته است. در آغاز اين فصل از رويدادهايي كه جنبش مشروطيت را شكل بخشيدند، نام برده شده است. اتحاد سيد عبدالله بهبهاني و سيد محمد طباطبايي ـ دو رهبر مشروطيت و از مجتهدين طراز اول تهران ـ به اعتراضات جهت‌دهي و سامان‌بخشي داد. 

رحمانيان آنگاه به تشريح رويدادي مي‌پردازد كه در تاريخ مشروطيت به «مهاجرت صغري» معروف شده است. اين مهاجرت، حركت اعتراض‌آميز دو رهبر مشروطيت و شمار زيادي از هواداران آنها به آرامگاه حضرت عبدالعظيم بود. آنها خواسته‌هايي داشتند كه عمده‌ترين آن تاسيس «عدالت خانه» بود. رحمانيان مي‌نويسد: «درخواست عدالت‌خانه جنبه ديني و شرعي داشت و تنها ناظر به درخواست اصلاح امور قضايي بود» (ص 63) 

بخش ديگر اين فصل درباره «سرسختي و لجاجت عين الدوله» است. صدراعظم مظفرالدين شاه بر مواضع سختگيرانه خود پاي مي‌فشرد، تا آن كه رفتار او به «مهاجرت كبري» و رفتن علما و رهبران مشروطيت به قم انجاميد. بست‌نشيني در باغ سفارت انگليس، صدور فرمان مشروطيت و فرمان بازگشت علما به تهران، از ديگر بخش‌هاي اين فصل است. 

مشروطيت در بحران
در فصل سوم از مجلس اول مشروطيت ياد مي‌شود. عنواني كه براي اين فصل برگزيده شده «مشروطيت در بحران» است. نويسنده نخست به بررسي انتخابات مجلس اول مي‌پردازد و مي‌نويسد: «با همه دشواري‌ها و كاستي‌هايي كه در آن روزگار وجود داشت، انتخابات نسبتا كاملي برگزار شد.» به دنبال آن درباره «تدوين قانون اساسي و متمم آن» توضيحاتي را مي‌آورد و به تشريح مسايل و دشواري‌هايي مي‌پردازد كه نمايندگان مجلس با آن رو در رو بودند. 

بخش بعدي به اقدامات محمدعلي شاه اختصاص يافته است. اين اقدامات منجر به پديد آمدن رخدادهايي تعيين كننده شد. رحمانيان مي‌نويسد كه شاه از همان آغاز با نظام مشروطيت سازگاري نداشت. سپس به پي‌گيري و بازگويي رويدادها مي‌پردازد و چگونگي شكل‌گيري حوادث را نشان مي‌دهد؛ تا آن كه اتفاقات ناگزير، به كودتاي شاه عليه مشروطيت مي‌انجامد. بدين گونه مرحله‌اي مهم از جنبش مشروطه ايران به پايان مي‌رسد و به تعبير رحمانيان: «دفتر مشروطه اول بسته مي‌شود» 

فاصله ميان كودتاي محمدعلي شاه (2 تير 1287 خ) تا فتح تهران توسط نيروهاي مشروطه‌خواه (22 تير 1288خ) اصطلاحا دوره «استبداد صغير» ناميده مي‌شود. فصل چهارم كتاب «جنبش مشروطه» درباره اين برهه زماني است. رحمانيان مي‌نويسد كه محمدعلي شاه به توپ بستن مجلس را «انحلال و انفصال موقت اعلام كرد» و وعده داد كه پس از سه ماه به انجام انتخابات مي‌پردازد. اين در واقع فريبي بيش نبود. 

جنبش مشروطيت؛ شكست يا پيروزي
نويسنده آنگاه به توضيح موضع علماي مشروطه‌خواه نجف در برابر كودتا و استبداد صغير اشاره مي‌كند و خيزش تبريز و آذربايجان را پي مي‌گيرد. حركت مجاهدان گيلان و بختياري و فتح تهران و پايان حكومت محمدعلي شاه، دو بخش انتهايي اين فصل است. بدين گونه دوره استبداد صغير پس از حدود 13 ماه به پايان مي‌رسد. 

فصل پنجم كتاب، «مجلس دوم» نام دارد. در اين فصل به بررسي نخستين اقدامات مشروطه‌خواهان پس از فتح تهران پرداخته شده است. رحمانيان در بخش ديگري از اين فصل موضوع برآمدن احزاب سياسي را كندوكاو مي‌كند و چالش‌هاي پيش روي مجلس دوم را برمي‌شمارد. آنگاه به مساله خلع سلاح مجاهدان و حادثه پارك اتابك، كه خود سرآغاز ديگري در مشروطيت بود، توجه مي‌كند و سرانجام به ماجراي مورگان شوستر آمريكايي كه به اولتيماتوم روس براي اخراج او و دو دستگي ميان مشروطه‌خواهان انجاميد، مي‌پردازد. 

«پي گفتار» كتاب نيز «جنبش مشروطه؛ شكست يا پيروزي» عنوان گرفته و تحليلي از حوادث مشروطيت است. رحمانيان در اين بخش به علت‌شناسي شكست مشروطيت پرداخته است. كتابنامه، فهرست‌ها و نمايه، پايان‌بخش مطالب كتاب است. 

چاپ نخست كتاب «جنبش مشروطه» نوشته داريوش رحمانيان را كانون انديشه جوان با شمارگان 2500 نسخه و به بهاي 3500 تومان در 224 صفحه منتشر كرده است.

منبع : ایبنا

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1391ساعت 20:0  توسط عبدالمجید ایدی  | 

بقایای یک کوشک ساسانی در نزدیکی کوهدشت از خاک بیرون کشیده شد


 

کوشک ساسانی در کوهدشت

ساسانی

کوهدشت - خبرگزاری مهر: کشف گچ بریهای نفیس و دو کتیبه از محوطه قلعه گوری این روزها نگاهها را به سمتی برده که بیراه نیست اگر بگویم دژ گوری و محوطه های باستانی سیمره می توانست تخت جمشید دیگری باشد که صد افسوس در زیر دریاچه سد سیمره مدفون شد.

به گزارش خبرنگار مهر، در فصل دوم گزارش پروژه باستان شناسی سيمره آمده است که پس از احداث سد، گستره اي به طول تقريبي 45 كيلومتر و عرض بين 100 تا 3000 متر از بستر و حوزه رود سيمره در درياچه سد غرق خواهد شد. علاوه بر شماري از باغات، روستاها و مزارع كشاورزان كه در جانبين رود سيمره مكان گرفته اند، محوطه ها و تپه هاي باستاني متعددي پس از آبگيري سد به زير آب رفته و براي هميشه از ديدگان محو خواهد شد.

از گفته های بالا پیداست که میراث فرهنگی از زیر آب رفتن محوطه باستانی سیمره که رازهای بسیاری از دوره های مختلف تاریخ این سرزمین به ویژه داستانهای مستند از روزگار ساسانیان را در سینه خود نهفته بود اطلاع داشته و آنگونه که گروه کاوش می گویند میراث فرهنگی لرستان و حتی ایلام با ساخت سد در منطقه رماوند مخالف بوده اند اما مخالفتهایشان کارگر نیفتاده است.

پس از نشر خبر دومین مرحله از کاوش قلعه گُوری سیمره بنا داشتم گزارشی از روند کاوش و چند و چون این محوطه باستانی تهیه کنم که متوجه شدم چه میراث بی بدیلی از تاریخ کهن این سرزمین برای همیشه به دست خودمان و با ساخت سد سیمره از دیده ها محو می شود.

محوطه های باستانی سیمره می توانست تخت جمشید دیگری باشد

پس از مشاهده فضاهای خیره کننده معماری به کار رفته در دیوارهای به جا مانده از کاخ و کوشکهای مورد مطالعه که نمایانگر هنر ساسانی است، بیراه نیست اگر بگویم دژ گوری و محوطه های باستانی سیمره برای ما می توانست تخت جمشیدی باشد که گردشگران بیشماری را به منطقه بکشاند و در توسعه صعنت توریسم ایران موثر باشد اما افسوس که 10 هزار سال هنر و تمدن سیمره و ترهان از روزگاران پیش از تاریخ تا دوره آغازین اسلامی در این محدوده مطالعاتی، به علت آبگیری این سد به شدت مخدوش شده و در روزهای نه چندان دور آبگیری سیمره آن را در خود فرو خواهد برد.

سایت باستانی "قلعه گوری رماوند" با وسعتی در حدود نیم هکتار در حاشیه شمالی دره حاصلخیز رماوند واقع در بساط بگی بخش کورونی از توابع شهرستان کوهدشت لرستان است که روی تراس آبرفتی رودخانه سیمره قرار دارد.   

        

بنا به گفته سید قاسم قربانی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان قلعه گُوری از جمله بناهای مهم و ارزشمند دوران ساسانی است که فصل نخست کاوش آن به همت پژوهشکده باستانشناسی کشور و میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان در پائیز سال 1389 به منظور نجات بخشی از خطر آبگیری سد انجام شد.

کشف یک ساختار معماری منسجم در محوطه سیمره

وی ادامه داد: در پی کاوشهای انجام شده یک ساختار معماری منسجم با مصالح سنگ و ملات و ساروج با اندود گچ متشکل از سه اتاق با عناصر معماری شاخص دوران ساسانی و یک اتاق ستوندار نمایان و گچ بری های نفیس و سفالینه هایی ساده، لعابدار و منقوش از آن به دست آمد.

قربانی با اشاره به اینکه گچ بریهای به دست آمده از این بنا شامل چهار طیف نقوش انسانی، گیاهی، حیوانی و هندسی است، گفت: با توجه به بعضی الحاقات و تغییر کاربری برخی فضاهای معماری آن و همچنین سفالهای به دست آمده گمان می رود این بنا در پایان دوره ساسانی و اوایل دوران اسلامی مورد استفاده قرار گرفته باشد.

وی همچنین اظهار داشت: دومین فصل کاوش این بنا روزهای پایانی دیماه سال جاری به سرپرستی عطا حسن پور آغاز شده که تاکنون نتایج قابل توجهی به همراه داشته است.

دو كتيبه به خط پهلوي ساساني در محوطه قلعه گوری كشف شد

قربانی افزود: علاوه بر كشف گچبري هاي نفيس دوران ساساني، دو كتيبه به خط پهلوي ساساني كه بر روي دو كاسه سفالي نوشته شده است كشف شد.

وی ادامه داد: اين سفال نوشته ها كه در ادبيات باستان شناسي بنام استروكا معروف هستند نخستين نمونه هايي است كه در لرستان به دست مي آيند.

عطا حسن پور سرپرست كاوش محوطه قلعه گوري رماوند اضافه كرد: استروكاهاي كشف شده شامل دو كاسه سفالي است كه يكي از آنها داراي سيزده سطر نوشته به شكل مدور از لبه تا كف ظرف را در بر گرفته است و ديگري داراي هشت سطر نوشته است كه جهت قرائت اين كتيبه ها با زبان شناسان مطرحي در داخل و خارج كشور مكاتبه شده است.

بنا به گفته وی دوران ساساني از جمله دورانهاي تاريخي در لرستان است كه نسبت به ساير ادوار فرهنگي، اطلاعات اندكي از آن در دست است به طوریکه فقر اطلاعات دوران ساساني در لرستان بسيار محسوس و منحصر به كاوشهاي دهه 60 در قلعه كهزاد ويزنيار است.

حسن پور افزود: اميد است با مطالعه يافته هاي به دست آمده از دو فصل كاوش محوطه قلعه گوري و ترجمه كتيبه ها، زواياي تاريكي از دوران پرفروغ ساساني در استان لرستان روشن شود.

بنای تاریخی که با تخلیه دریاچه سد سیمره سر برآورد

سرپرست گروه کاوش دژ "گوری رماوند" در مورد جزئیات کاوشهای انجام شده به خبرنگار مهر گفت: این سایت باستانی یکی از مهمترین مکانهای مسکونی دوران ساسانی نه تنها در لرستان بلکه در ایران به شمار می رود که متأسفانه در بهار سال 1390 با آغاز آبگیری سد سیمره قلعه گُوری به زیر آب رفت و مدفون شد.

وی ادامه داد: در پاییز 1391 به علت بروز مشکلاتی در ساختگاه سد سیمره، مهندسین سد مجبور به تخلیه آب جمع آوری شده در حوضه آبگیر سیمره شدند و این امر سبب شد که بیشتر سایتهای باستانی پراکنده در محدوده سد سیمره دوباره از زیر آب سر در آورد.

وی عنوان کرد: در این فاصله به سبب حفاریهای غیرمجاز در منطقه رماوند سیمره، تعداد زیادی از آثار هنری دوران تاریخی ترهان و سیمره در معرض تخریب و انتقال به بازارهای فروش عتیقه قرار گرفته بودند که این امر سبب شد تا اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان نسبت به بازدید و بررسی دوباره حوضه آبگیر سد سیمره و آثار باستانی بخش کورونی اقدام کند.

یافته هایی که حکایت از شکوفایی یک تمدن دارد

حسن پور عنوان کرد: بر این اساس 28 دیماه سالجاری کاوش فصل دوم این منطقه برای نجاتبخشی قلعه گوری رماوند آغاز شد که تا 28 اسفندماه ادامه خواهد داشت.

وی عنوان کرد: قلعه گوری شامل یک مجموعه ساختمانی منظم و هماهنگ با مصالح سنگ و ملات گچ و آهک است که شکوفایی و تکامل و پیشرفت ساخته های هنری این منطقه را به خوبی نشان می دهد.

وی در پاسخ این سوال که چگونه در منطقه ای باستانی به اهمیت محوطه های باستانی سیمره، دستور ساخت سد صادر شده است؟ گفت: اداره میراث فرهنگی ایلام و لرستان نسبت به احداث سد در این محدوده مخالفت خود را اعام کرده بودند ولی چون چنین مواردی از حوزه مسئولیت آنها خارج است نتوانستند کاری از پیش ببرند.

حسن پور تصریح کرد: با توجه به یافته ها، نشانه هایی قابل اعتنا از دوره های تاریخی عصر مفرغ، عصر آهن و دوره ساسانیان و دوران اسلامی در این محوطه به دست آمده است.

سرپرست گروه کاوش قلعه گوری در پایان بیان داشت: فصل دوم کاوش قلعه گوری با اعتبارات میراث فرهنگی لرستان و همکاری بی دریغ دکتر قربانی ریاست این اداره کل اداره آغاز شده و بر اساس مقتضیات مطالعاتی، یک تیم باستانشناسی شامل باستانشناسان، معمار و طراح برای بررسی و بازنگری کاوش قلعه گوری رماوند را دعوت به همکاری کرده ایم.

گچبریهای نفیس ساسانی سر از خاک درآورد

امیر منصوری عضو گروه کاوش که در باستانشناسی دوران ساسانی تخصص دارد درباره چند و چون قلعه گوری به خبرنگار مهر می گوید: این بنا یک ساختار معماری منسجم با مصالح سنگ، ملاتِ ساروج با اندود گچ متشکل از سه اتاق با عناصر معماری شاخص دوران ساسانی و همچنین یک تالار ستون دار دارد.

وی ادامه داد: در روزگار ساسانیان گچ علاوه بر جنبه کاربردی آن به صورت ملات و یا پوشش دیوارها، مهمترین عامل تزیین بناها نیز بوده که به صورت کنده کاری و قالب ریزی متداول بوده است.

منصوری با بیان اینکه مصالح به کار رفته در ساخت معماریهای دره سیمره بیشتر از قلوه سنگ و ملات ساروچ و گچ بوده است، عنوان کرد: از آنجایی که مردمان و معماران منطقه مورد مطالعه در روزگار ساسانیان برای ساخت سازه های معماری و شهرکهایشان، گچ را از تمام زمینها و کوههای منطقه که از جنس گچ و آهک است استفاده می کردند و با کاربرد این مواد و مصالح آشنایی داشتند، در نتیجه کم کم کاربری هنر گچبری و تزیینات معماری در میان هنرمندان این دوره عمومیت یافت.

رازهای سربه مهری که زیر آب رفت

بنابراین گزارش اسناد تاریخی و قطعات گچبری تزیینی پراکنده شده در این محدوده بیان کننده مکتب هنری تمدن ساسانیان است، احتمال دارد - سرچشمه این نگارهها - در گنجینه نقوش هنری ساسانی، نتیجه یک تجربه انتزاعی ویژه، خودجوش و بی پیشینه باشد.

شاید گسترش و شکوفایی هنر دوره ساسانی در قلعه گوری سیمره به عنوان یک منطقه کلیدی و ویژه (سر راه مسیرهای ارتباطی) بیشتر به کمک کاروانها که در تبادل فرهنگها نقش اساسی دارند، صورت گرفته است چرا که عوامل کاروانرو با پشتیبانی حاکمان محلی، شاهزادگان و حکومت مرکزی، در انتقال ایدئولوژی و هنر اقوام مختلف سرآمدتر از دیگران بودند.

یکی از عوامل جغرافیایی مهم این است که در دوران پارت و ساسانی، غرب ایران شمار زیادی جاده تجاری مهم داشت که مسیر رفت و آمد بوده است و منطقه ترهان و سیمره در مسیر راههای کاروانی واقع شده بود و این یکی از عوامل موثر در گسترش نفوذ فرهنگهای مختلف در عصر ساسانی و تا قرون آغازین اسلامی به منطقه بوده است.

بنابراین با توجه به کاوشهای قلعه گوری رماوند سیمره و از مدارک موجود چنین بر می آید که سکونت در این مکان در اواخر دوران ساسانی رونق گرفته بود. مدارک و شواهد به دست آمده از کاوش این سایت باستانی به معماری دوره ساسانی اشاره دارند، اما تاریخ تقریبی بنا در طول  430 سال شاهنشاهی ساسانی هنوز برایمان مشخص نیست.

همچنین در طول سه قرن آغازین اسلامی نیز شواهدی از سکونت را در این منطقه شاهد هستیم و آنچه مشخص است این مکان به احتمال در اثر زلزله مخربی ویران شده است چرا که نحوه سقوط دیوارها و تاقهای فروریخته را همه به یک سمت و سو در حین کاوش مشاهده کردیم.

اما آنچه مشخص است اینکه، این مکان پیش از این عامل مخرب ویرانگر خالی از سکنه شده است؛ حالا چه عواملی سبب به وجود آمدن این اتفاقات برای متروک شدن آن در سده های بعد از ساسانیان شده است هنوز در پرده ای از ابهام قرار دارد.

بنا به گفته منصوری با توجه به گزاشهای باستانشناسی فصل نخست، دوم و سوم کاوشهای نجات بخشی حوزه ی آبگیر سد سیمره که توسط پژوهشکده باستانشناسی کشور انجام گرفت و هم اکنون در آرشیو آن پژوهشکده نگهداری می شود، آثار دورانهای مختلف شامل دوران فراپارینه سنگی، نوسنگی، کلکولیتیک، مفرغ، آهن، تاریخی ایلام، ماد، هخامنشی، سلوکی، اشکانی، ساسانی و قرون آغازین اسلامی مشهود است.

گفتنی است مهمترین شاخصه فرهنگی دوره اشکانی سفال جلینگی است که در سایت مورد مطالعه به دست آمد و بنا بر نظر مرحوم دکتر آذرنوش متخصص باستانشناسی دوره اشکانی و ساسانی این سفال در مطالعات باستانشناسی ایران حکم سکه را دارد.

....................

 

 

منبع : خبرگزاری مهر

 

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1391ساعت 18:33  توسط عبدالمجید ایدی  | 

برگزاری اولین نشست تخصصی «مسائل ایران شناسی در جهان معاصر دانش»

برگزاری اولین نشست تخصصی «مسائل ایران شناسی در جهان معاصر دانش»

اولین نشست تخصصی «مسائل ایران شناسی در جهان معاصر دانش» چهارشنبه 2اسفند با حضور پروفسور برت فراگنر، رئیس موسسه ایرانشناسی در آکادمی علوم اتریش برگزار شد.

نشست تخصصی «مسائل ایران شناسی در جهان معاصر دانش» چهارشنبه 2اسفند با حضور پروفسور برت فراگنر، رئیس موسسه ایرانشناسی در آکادمی علوم اتریش برگزار شد.

این نشست با حضور دکتر محمد رجبی، رئیس کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، دکتر غلامعلی حداد عادل، نماینده مجلس شورای اسلامی، دکتر اسحاق صلاحی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، دکتر محمدعلی احمدی ابهری، دکتر غلامرضا فدایی و جمعی دیگر از فرهیختگان و علاقه مندان به ایرانشناسی و اسلام شناسی در سالن شهید مدرس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی برگزار شد.

 

در ابتدای این مراسم بعد از قرائت قرآن و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران، احسان الله شکرالهی به عنوان مجری برنامه به حضار علاقه مند به پژوهش های ایرانشناسی خیر مقدم گفته و افزود: این نشست اولین نشست از سلسله نشستهای تخصصی علمی کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی است که با عنوان «مسائل ایران شناسی در جهان معاصر دانش» برگزار میشود.

شکراللهی همچنین رزومه پروفسور برت فراگنر را قرائت کرد که در اینجا خلاصه ای از آن ذکر میشود:

برت فراگنر متولد 1941 میلادی در وین و پروفسور در حوزه‌های ایرانشناسی، اسلام‌شناسی، مطالعات عربی و ترکی، مردم‌شناسی اجتماعی و پژوهش‌های اسلاوی است. وی در بخش شرق‌شناسی دانشگاه فرایبورگ آلمان و موسسه‌ شرق‌شناسی انجمن شرقی آلمان در بیروت، دانشگاه وین، دانشگاه بامبرگ آلمان و دانشگاه برن سوییس ایرانشناسی تدریس کرد.
فراگنر در سال‌های 1964 و 1965 به تهران آمد و نزد استادانی مانند ایرج افشار، جعفر محجوب، مجتبی مینوی، ذبیح‌الله صفا، منوچهر ستوده و دیگران به مطالعه در ایرانشناسی و تاریخ ایران پرداخت.
«خ‍اطرات‌ن‍وی‍س‍ی‌ ای‍ران‍ی‍ان‌»، «نگاهی به تاریخ موسسه ایرانشناسی در فرهنگستان علوم اتریش» و «قلمرو زبان فارسی» برخی آثار فراگنر به‌شمار می‌رود.

شکراللهی همچنین اضافه کرد: برت فراگنر برنده جایزه ادبی بنیاد موقوفات افشار در سال 1388 شد.

 

در ادامه این نشست دکتر محمد رجبی، رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی به سخنرانی پرداخت. دکتر رجبی طی سخنانی گفت: پرفسور برت فراگنر از برجسته ترین ایرانشناسان و شرق شناسان مشهور آلمانی است.

رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی افزود: وی رئیس آخرین کنگره بزرگ شرق‌شناسان جهان بوده‌اند و دارای شخصیتی محترم و نامدار هستند و سوای آنکه در حوزه شرق شناسی تبحر دارند در زمینه ایرانشناسی نیز متبحرند.

دکتر رجبی با اشاره به حضور پرفسور فراگنر در قبل و بعد انقلاب در ایران گفتک این نشست اولین نشست از سلسله نشستهای تخصصی علمی در کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی است که از این پس در کتابخانه مجلس برگزار خواهد شد.

 

بعد از سخنان دکتر رجبی پرفسور فراگنر سخنان خود را آغاز کرد.

وی در آغاز با سپاس و قدردانی از حضور ایران‌شناسان در این نشست گفت: سخنرانی درباره ایران‌شناسی کار دشواری است. مفهوم ایران‌شناسی از مسایلی است که در غرب و به ویژه اروپا از قرن نوزدهم به وجود آمد. دلیل آن آشنایی و شناخت بیشتر با جهان و دنیای شرق بود که اروپاییان می‌خواستند با آن آشنا شوند. دیدگاه شرق‌شناسان با اهداف سیاسی و اقتصادی همراه بود. قدرت‌های آن دوران به دلیل تمایل به سلطه بر جهان می‌خواستند مناطق دیگر را بشناسند و این شناخت بسته به کشور اروپایی تفاوت داشت.

فراگنر افزود: ایران‌شناس خارجی در برابر هر ایرانی مانند کوتوله‌ای در برابر یک انسان کامل است و همواره به دانشجویانم می‌گویم برای ایران‌شناسی ابتدا باید بدانند که ایران را نمی‌شناسند. باید بدانید هر کسی که به ایران‌شناسی مشغول است، احساس مثبتی به ایران دارد و عاشق تمدن، زبان، ادبیات و فرهنگ مردم این سرزمین است.

وی افزود: این موضوع که کدام زبان‌ها کهن‌تر است و کدام نزدیکتر به زبان حال است، در بررسی‌های ایران‌شناسی اهمیت بسیاری داشت. به طور مثال در کتیبه‌های فارسی باستان به زبان اوستایی برخوردند که قدیمی‌تر بود و انشعابی از زبان سانسکریت به شمار می‌رفت. پس از آن رقابتی برای پیدا کردن دیرینه‌ترین زبان‌های هندو اروپایی در دنیا آغاز شد. در این میان زبان‌های فارسی دیگری مانند سکایی، سغدی، و مادی قدیم نیز پیدا شدند.

وی با اشاره به کشور آلمان و ایرانشناسی در این کشور گفت: زبان فارسی برای آلمان اهمیت خاصی دارد. بنابراین ایران‌شناسان به مطالعه آثار ادبیات کلاسیک، به ویژه شاهنامه و دیوان حافظ پرداختند و این آثار را حوزه‌ای برای شناخت زبان فارسی اصیل می‌دانستند.

پرفسور فراگنر تصریح کرد: در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم، شرق‌شناسی یا اسلام‌شناسی مفهوم دیگری نیز پیدا کرد و برای آن‌ها متون از این جنبه مهم بود که می‌خواستند متن انجیل و زبان عیسی مسیح را بفهمند. بنابراین زبان عربی نیز اهمیت پیدا کرد. پس از آن، برای درک قرآن از همین روش استفاده شد. شرق‌شناسی یا اسلام‌شناسی روندی است که علوم مسیحی به وجود آورد و بدون شناخت دین اسلام پیشرفت نداشت. در ادامه زبان‌های فارسی و ترکی به عنوان شاخه‌هایی از زبان عربی در نظر گرفته شد.

ایران‌شناس اتریشی اظهار کرد: در آلمان از اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم امور مربوط به ادبیات، هنر و فرهنگ ایرانی رواج داشته و در انگلستان نیز علاقه‌مندان بسیاری به زبان و ادب و هنر فارسی وجود داشت. اما ورود بحث‌های ایدئولوژیکی سیاسی و اعتقادی به ایران‌شناسی مانند ویروسی بود که نمی‌شد جلوآن را گرفت.

وی با اشاره به این‌که انقلاب ایران تاثیر متدولوژیکی بر ایران‌شناسی گذاشت بیان کرد: بحث فرهنگی ایران 34 سال است که بدون اسلام‌شناسی قابلیت تفکیک را در سطح متدولوژیک ندارد.

فراگنر درباره ایران‌شناسی در آمریکا گفت: ارتباط ایران‌شناسان در آمریکا بسته و محدود است. در حالی که اروپاییان برای ارتباط با دانشمندان و پژوهشگران ایرانی اهمیت بسیاری قایلند اما در شوروی سابق و چین، روش معمول برای ایران‌شناسی خواندن، درک و ترجمه متون بود و تحلیل متن را به عهده مخاطب می‌گذاشتند.

در پایان سخنرانی پرفسور فراگنر حاضرین سوالات خود را مطرح کرده و برت فراگنر به این سوالات پاسخ داد.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1391ساعت 17:24  توسط عبدالمجید ایدی  | 

برگزاری همایش مطالعات صفوی توسط انجمن ایرانی تاریخ

برگزاری همایش مطالعات صفوی توسط انجمن ایرانی تاریخ

«همایش مطالعات صفوی» در آبان 91 توسط انجمن ایرانی تاریخ برگزار خواهد شد.

با گذشت حدود چهار ماه از برگزاری موفقیت آمیز سمینار «فرهنگ و تمدن ایران در دوره سلجوقیان» در روزهای 10 و 11آبان سال جاری، انجمن ایرانی تاریخ درحال پی ریزی و برنامه ریزی همایش دیگری با عنوان «مطالعات صفوی شناسی» است.


طی ماه های اخیر با حضور اساتید صفویه شناس جلساتی برگزار و عنوان و محورهای اصلی سمینار مورد بررسی قرار گرفت. سرکار خانم دکتر نزهت احمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س) دبیر علمی سمینار می باشند.  این همایش در آبان ماه سال آینده برگزار خواهد شد.


اعضای هیئت علمی، مشاوران، محورها و فرصت ارسال چکیده مقالات همایش در روزهای آتی به اطلاع خواهد رسید.


منبع: انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1391ساعت 17:22  توسط عبدالمجید ایدی  | 

تقدیر از دکتر مهدی محقق، نویسنده، مصحح نسخ خطی و استاد دانشگاه در بنیاد موقوفات افشار

تقدیر از دکتر مهدی محقق، نویسنده، مصحح نسخ خطی و استاد دانشگاه در بنیاد موقوفات افشار

مراسم «شب مهدی محقق»، نویسنده، مصحح نسخ خطی و استاد دانشگاه، شنبه 91/11/29 در بنیاد موقوفات افشار برگزار می‌شود.

مراسم تقدیر از دکتر مهدی محقق، نویسنده، مصحح نسخ خطی و استاد دانشگاه، شنبه 91/11/29 در بنیاد موقوفات افشار برگزار می‌شود.

این مراسم با عنوان «شب مهدی محقق» نام گرفته و یک‌صد و دهمین نشست شب‌های بخارا است.
 
این برنامه از ساعت 16:30 در بنیاد موقوفات افشار، به نشانی خیابان ولی عصر(عج)، سه‌راه زعفرانیه، خیابان عارف‌نسب، شماره 12 برگزار می‌شود.

مهدی محقق سال 1308 شمسی در مشهد به دنیا آمد. وی علاوه بر تحصیلات دانشگاهی، علوم حوزوی را نیز تا درجه اجتهاد طی کرد. او در رشته‌های الهیات و معارف اسلامی و نیز زبان و ادبیات فارسی مدرک دکتری دریافت کرد و سپس به درجه استادی در دانشگاه تهران رسید. محقق در چند دانشگاه معتبر جهان نیز تدریس کرده است. او در سال 1380 به عنوان «چهره ماندگار» تقدیر شد.

«فیلسوف ری محمد بن زکریای رازی»، «مفتاح الطب»، «مجموعه متون و مقالات در تاریخ و اخلاق پزشکی در اسلام و ایران»، تصحیح دیوان ناصرخسرو قبادیانی و «اسماعیلیه» از آثار محقق به شمار می‌آیند.


منبع : انجمن ایرانی تاریخ

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم اسفند 1391ساعت 18:46  توسط عبدالمجید ایدی  | 

انتشار کتاب «شاهنامه و پژوهش‌های تازه» (پیرامون تاریخ‌نگاری، هنر و جامعه ایرانی)

انتشار کتاب «شاهنامه و پژوهش‌های تازه» (پیرامون تاریخ‌نگاری، هنر و جامعه ایرانی)

کتاب «شاهنامه و پژوهش‌های تازه» (پیرامون تاریخ‌نگاری، هنر و جامعه ایرانی)، شامل پنج مقاله به قلم پژوهشگران خارجی است که توسط‌ محمود فاضلی‌بیرجندی ترجمه و به‌تازگی راهی بازار کتاب شده است. این کتاب با تحلیل‌های تازه از شاهنامه، گوشه‌های پنهانی از تاریخ ایران را به تصویر می‌کشد.

کتاب «شاهنامه و پژوهش‌های تازه» ترجمه پنج پژوهش غنی و قوی در شاهنامه است که به مباحثی در تاریخ ایران از دوره باستان تا صفویه می‌پردازد.

نخستین مقاله با عنوان «شاهنامه متعلق به روزگار سامانیان است یا غزنویان؟» نوشته «غزاله دبیری» تاریخ پیدایش شاهنامه را در دو سلسله سامانیان و غزنویان بررسی کرده و معتقد است زمان پیدایش شاهنامه برخلاف باور عموم ارتباطی به روزگار سلطان محمود غزنوی ندارد بلکه پیش از آن‌که به دربار غزنویان وارد شود، سینه‌به‌سینه میان مردم منتقل می‌شد.

مقاله  دوم با عنوان «چرا شاهنامه نگارگری شد؟» نوشته «اولگ گرابار» است که به بررسی تابلوها و نگارگری‌های داستان‌های شاهنامه در دوره‌های مختلف پرداخته است. به باور نویسنده مقاله این نگارگری‌ها که نخستین آن‌ها، 300 سال پس از شاهنامه شکل گرفته‌اند، در دوره مغولان اوج گرفت. 

فاضلی‌بیرجندی، مترجم کتاب«شاهنامه و پژوهش‌های تازه» با اشاره به مقاله سوم کتاب «شاهنامه و پژوهش‌‌های تازه»، بیان کرد: «تحلیل و تفسیر داستان سیاوش و وجوه تشابه ایزد نباتات» نوشته «مریم نعمت‌طاووسی» مطالعه‌ای تطبیقی بین داستان سیاوش و باورهای عامیانه در فرهنگ‌ها و اقوام درباره چرخه زندگی ـ مرگ و دوباره بازگشت به زندگی است.

او افزود: «سفر کعبه اسکندر به گزارش نگاره‌های شاهنامه» نوشته «ماریانا شرو سیمپسون» با مطالعه تابلوهایی که در دوران مختلف درباره سفر اسکندر مقدونی به مکه کشیده شده، برداشت‌های هر دوره از این داستان شاهنامه را بررسی می‌کند. وقایع مربوط به حمله و غارت اسکندر در ایران، یکی از رویدادهای مهم تاریخ ایران باستان به‌شمار می‌رود.

مترجم کتاب «شاهنامه و پژوهش‌های تازه» درباره مقاله پایانی کتاب نیز گفت: «هوشنگ اژدهاکش در دربار پادشاهان صفوی» نوشته «گالینا لاسیکووا» نیز پژوهشی درباره پارچه‌های نفیس و گرانبهایی است که در موزه‌های روسیه و آمریکا نگهداری می‌شوند و نمونه‌هایی از پارچه‌های نفیسی به‌شمار می‌روند که پادشاهان صفوی به‌عنوان هدیه و پیشکش به دربار تزار روسیه فرستاده بودند. 

وی ادامه داد: پژوهشگر در این مقاله رابطه میان این نقش‌بافته‌ها را با نیاز پادشاهان صفوی به سلاح گرم در دوره درگیری ایران و عثمانی بررسی کرده و به‌طور مثال نقش هوشنگ‌شاه در حال کشتن اژدها بر پارچه‌های اهدایی را نمادی از نیاز دولت صفوی به فروکوفتن دشمن می‌داند. هوشنگ‌شاه در شاهنامه، پادشاهی است که آتش را کشف کرده و از معدود شاهان اژدهاکش است.

فاضلی بیرجندی درباره مقاله‌های کتاب افزود: این مقاله‌ها که به‌مناسبت یک‌هزارمین سال سرایش شاهنامه در نشریه انگلیسی‌زبان «ایرانشناسی» در انگلستان نیز منتشر شده‌اند، نوشته «غزاله دبیری»، «اولگ گرابار»، «ماریانا شرو سیمپسون»، «گالینا لاسیکووا» و «مریم نعمت‌طاووسی» است که از جدیدترین پژوهش‌ها درباره شاهنامه و مربوط به سال ۲۰۱۰ میلادی‌اند. 

در بخشی از دیباچه مترجم آمده است: «شاهنامه زندگانی ایران را از عهد باستان، از روزگار اساطیر تا به روزگار حماسی پی گرفته تا سپس به دوران تاریخی رسیده است. این گذار دور و دراز در زندگانی ایران و ایرانی را با بهره‌گیری از خرد والایی سامان داده که هر اندازه در آن تعمق و تفحص شود منجر به شناختن جنبه‌های تازه‌تر از حیات ملی ایرانیان می‌شود.»

محمود فاضلی بیرجندی، پژوهشگر تاریخ ایران و مترجم کتاب‌هایی مانند «تذکره اربیل»، «پارت‌ها و روزگارشان» و «ناگفته‌های امپراتوری ساسانیان»، متولد ۱۳۴۱ و دانشجوی دکترای تاریخ ایران بعد از اسلام است.

چاپ نخست کتاب «شاهنامه و پژوهش‌های تازه» (پیرامون تاریخ‌نگاری، هنر و جامعه ایرانی)، در ۱۳۶ صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و بهای پنج‌هزار و ۵۰۰ تومان از سوی نشر پایان در اختیار علاقه‌مندان به پژوهش‌های تاریخ ایران و شاهنامه قرار گرفته است.


+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم اسفند 1391ساعت 18:45  توسط عبدالمجید ایدی  | 

نقد کتاب«استبداد شرقی»

نقد کتاب«استبداد شرقی»

نشست نقد کتاب «استبداد شرقی»، با حضور اساتید آقایان دکتر هاشم آقاجری و دکتر حسینعلی نوذری روز چهارشنبه25 بهمن ماه در محل پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار خواهد شد.

نقد کتاب«استبداد شرقی» نوشته کارل ویتفوگل و ترجمه دکتر محسن ثلاثی توسط گروه تاریخ و همکاریهای میان رشتهای برگزار میشود.

استبداد شرقی مفهومی است که امروزه ذهن برخی روشنفکران شرقی را به خود مشغول کرده، بهطوری که آنان در شرح سیاست و حکومت کشورهای غربی از همین مفهوم کمک میگیرند.

ویتفوگل در این کتاب در پی یافتن چرایی سیطره حکومتهای استبدادی و توتالیتر بر کشورهای شرقی است. وی می‌کوشد دریابد که چه عاملی سبب می‌شود در این کشورها همواره یک فرد به منزله سلطان باشد.

ویتفوگل ساختار این جوامع را «آب‌سالار» معرفی می‌کند و معتقد است که این ساختار به گونه‌ای است که حکومت استبدادی را طلب می‌کند. به اعتقاد او، از بطن چنین جوامعی خواه ناخواه چنین حکومت‌هایی سر برمی‌آورند.

موضوع اصلی کتاب مبانی نظام تولید آسیایی و پایههای قدرت تامه است. کتاب حاصل حدود سی سال مطالعات همه جانبه نویسنده در تاریخ تمدنهای آسیایی، اینکاها و مایاست.

تکیهگاه نظری کتاب، آرای مارکس در باب مبانی نظام آسیایی است که نویسنده کوشیده با برداشتی بر وفق مشرب اکونومیستی، آن را با مطالعات و یافتههای تازه باستانشناسی شرح و به حیطههای تازهای بسط دهد.

  «استبداد شرقی» در 850 صفحه، به تازگی توسط نشر ثالث به بازار کتاب عرضه شده است. این کتاب، با حضور اساتید گرامی، آقایان دکتر هاشم آقاجری و دکتر حسینعلی نوذری روز چهارشنبه25 بهمن ماه در محل پژوهشکده تاریخ اسلام به بوته نقد گذاشته خواهد شد.



منبع : انجمن ایرانی تاریخ

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم اسفند 1391ساعت 18:42  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 

دکترشيرين بياني در خانواده كاملا فرهنگي در سال 1317 متولد شد. او فرزند دكتر خانبابا بياني استاد و محقق رشته تاريخ و دكتر ملك‌زاده بياني استاد و محقق باستان‌شناس بود. شيرين بياني پس از اخذ ديپلم از دبيرستان انوشيروان دادگر، در سال 1336 به دانشگاه تهران راه يافت و در رشته تاريخ با رتبه اول فارغ‌التحصيل شد. بياني براي ادامه تحصيل به فرانسه رفت و در سال 1342 از دانشگاه سوربن موفق به دريافت درجه دكتري در رشته تاريخ شد. او در سال 1343 وارد كادر آموزشي گروه تاريخ دانشگاه تهران شد و از جوان‌ترين افراد گروه بود كه توانست در سال 1356 به مرتبه استادي برسد. بياني علاوه بر تخصصش كه دوره مغول را شامل مي­شد به علت نياز دانشگاه از همان ابتدا به تدريس تاريخ ايران باستان پرداخت. شيرين بياني در سال 1386 بازنشسته شد، او حدود 13 تاليف و حدود 4 ترجمه دارد و همچنين مقالات بسياري زيادي از او در مجلات داخلي و خارجي به چاپ رسيده است. دكتر بياني تا كنون بيش از بيست تقديرنامه از مراكز علمي و دانشگاهي دريافت كرده است. ازجمله «انجمن آثار و مفاخر فرهنگي ايران» در سال 1382 طي مراسمي از او تجليل كرد، نام اين محقق ايراني در فهرست مفاخر فرهنگي ثبت شد و تمبر يادبودي از وي به چاپ رسيد.

 

از مهمترين تاليفات او تاريخ آل جلاير، زن در ايران عصر مغول، ايران در برخورد با مغول، و مجموعه سه جلدي دين و دولت در ايران عهد مغول (اين كتاب در سال 1375 بهترين كتاب سال ايران و در همان سال بهترين كتاب دانشگاه تهران معرفي شد)، شامگاه اشكانيان و بامداد ساسانيان و... از ترجمه‌هاي او نيز مي توان به نظام اجتماعي مغولان ـ فئوداليسم خانه به دوشي، تاريخ سري مغولان و ... اشاره كرد.

 

_________________________

 منبع:

1. پيام تاريخ (خبرنامه داخلي انجمن زنان پژوهشگر تاريخ)، شماره 35، اسفند 1388، ص 2.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و پنجم بهمن 1391ساعت 16:22  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 

از اهداء گران عمده سند به کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی تقدیر شد.

دکتر رسول جعفریان، ریاست کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی از علی نقی فرمانفرماییان و دکتر منصوره اتحادیه به پاس اهدای مجموعه های اسناد به این مرکز تقدیر و تشکر کرد.

در میان دو پانل نشست تخصصی تاریخ مجلس که با عنوان نگاهی به ساختار و کارکرد مجلس شورای ملی در ادوار سیزدهم تا شانزدهم هم اکنون در ساختمان مشروطه در حال برگزاری است، از میرزا عبدالحسین فرمانفرماییان پسر علی نقی فرمانفرماییان و دکتر منصوره اتحادیه تقدیر و تشکر شد.

فرمانفرماییان بیش از 30 هزار برگ اسناد حکومتی مربوط به ایالت فارس و آذربایجان را به کتابخانه مجلس اهدا کرده بود.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و پنجم بهمن 1391ساعت 16:15  توسط عبدالمجید ایدی  | 

منصوره اتحادیه (نظام‌مافی)
منصوره اتحادیه (نظام‌مافی
دکتر منصوره اتحادیه مدیر مسئول نشر تاریخ ایران

دکتر منصوره اتحادیه در هشتم اسفند سال 1312هجری شمسی در خانواده ای که از طرف پدر به تجار آذربایجان و از مادر به خاندان قاجار می رسید ، متولد شد . یادگیری و  آموزش را از 5 سالگی آغاز کرد و در سال های نخستین جنگ جهانی دوم با معلم سرخانه، تحصیل را دنبال کرد. مدرسه کیهان، ژاندارک و انوشیروان دادگر از مدارسی بود که ایشان در آنجا درس خواند. دوره متوسطه خود را در انگلستان و تحصیلات عالی دانشگاهی را با انتخاب رشته تاریخ در اسکاتلند گذراند و در سال 1335ش. موفق به اخذ درجه فوق لیسانس از دانشگاه ادینبورگ گردید و به دنبال آن در دانشگاه تهران با سمت مربی استخدام شد. در پی گیری تحصیلات در سال های 59-1356ش. به پیشنهاد دکتر عباس زریاب خوئی – رئیس وقت گروه تاریخ دانشگاه تهران – برای گذراندن دوره دکتری عازم اسکاتلند شد و موفق به دریافت دکترای تاریخ از دانشگاه ادینبورگ گردید و رساله دکتری خود را درباره: "احزاب سیاسی در دوره مشروطیت" به رشته تحریر درآورد.

دکتر اتحادیه پس از اخذ مدرک دکتری و بازگشت به ایران در دانشگاه تهران واحدهای درسی مختلفی از جمله: تاریخ قاجاریه، جنبش های یکصد ساله اخیر و تاریخ خاورمیانه را تدریس می کرد. وی پس از سه دهه تحقیق و پژوهش در سال 1378ش. از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران بازنشسته شد، اما همچنان به کار تدریس ادامه می دهد. خانم دکتر اتحادیه در سال 1362 با تاسیس نشر تاریخ ایران فعالیت های علمی و تاریخی خود را گسترش داد که این موسسه تا به امروز به فعالیت خود ادامه داده است  .

کتاب‌شناسی

برخی از مقالات و کتاب‌های منصوره اتحادیه عبارتند از:

  • ۱۳۶۰ - (تدوین) تاریخ غفاری (همکاری با سیروس سعدوندیان)
  • ۱۳۶۱ - (تدوین) خاطرات و اسناد حسینقلی خان نظام‌السلطنه مآفی
  • ۱۳۶۷ - (تدوین) گزیده‌ای از مجموعه اسناد عبدالحسین میرزا فرمانفرما (همکاری با سیروس سعدوندیان)
  • ۱۳۶۲ - (تدوین) نامه‌های یوسف مغیث‌السلطنه
  • ۱۳۶۳ - (تدوین) سیاق عشیرت در عصر قاجاریه
  • ۱۳۶۴ - (تدوین) مرآت البلدان - اعتماد السلطنه
  • ۱۳۷۱ - (تالیف) پیدایش نشر تاریخ و تحول احزاب سیاسی در مجلس سوم، نشر تاریخ
  • ۱۳۸۳ - (تدوین) سقوط ساسانیان: فاتحان خارجی، مقاومت داخلی و تصویر ِ پایان ِ جهان. (همکاری با دکتر تورج دریایی، فرحناز امیر خانی، روزبه زرین کوب)، نشر تاریخ
  • اینجا طهران است... : مجموعه مقالاتی در باره طهران ۱۳۴۴-۱۲۶۹ه. ق.
  • (تدوین) خاطرات تاج السلطنه (همکاری با سیروس سعدوندیان)
  • آمار دارالخلافهٔ تهران: اسنادی از تاریخ اجتماعی تهران در عصر قاجار / به کوشش سیروس سعدوندیان، منصوره اتحادیه
  • ۱۳۸۱ - پیدایش و تحول احزاب سیاسی مشروطیت، دوره‌های یکم و دوم مجلس شورای اسلامی
  • ۱۳۸۶ - شیوه تاریخ نگاری
  • سری کتاب‌های از روزگار رفته حکایت... (همکاری با مصطفی زمانی نیا، بهمن فرمان، محمدولی فرمانفرماییان)

ترجمه

برخی از مقاله‌ها

  • ۱۳۷۴ زن در جامعه قاجار، نشریه کلک
  • ۱۳۷۵ واقعه کشف حجاب، نشریه کلک
  • ۱۳۷۵ خاطرات رجال قاجار، مروری بر امور دربار و روابط درباریان، نشریه ایران‌نامه
  • ۱۳۵۶ لیست سیاه انگلیس در جنگ جهانی اول، نشریه نگین
  • ۱۳۵۵ ماجرای محبوسان آلمانی و اتریشی و در شیراز در جنگ جهانی اول
  • ۱۳۵۴ روابط ایران و فرانسه
  • ۱۳۵۳ ناصرالدین شاه و امور آذربایجان در ۱۳۱۰ - ۱۲۷۸ ق. (مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی

 

منبع  : وبلاگ نشر تاریخ ایران

ویکی پدیا

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و پنجم بهمن 1391ساعت 16:10  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 

اسماعیل دولتشاهی

 

 دکتر اسماعیل دولتشاهی(زاده: ۱۳۰۶ خورشیدی در کرمانشاه، درگذشت: ۱۸ بهمن ۱۳۸۲ خورشیدی در تهران)، نویسنده، مترجم و روزنامه نگار برجسته و نامدار ایرانی، و استاد و مدّرس تاریخ عمومی جهان و تاریخ تمدّن در دانشسرایعالی تهران (دانشگاه تربیت معلم امروزی) بود.

به وی بخاطر نقش مهم و محوری که در تالیف کتابهای درسی تاریخ ایفا نموده‌است، لقب آموزگار آموزگاران کشور، طیّ دو نسل در تاریخ عمومی داده شده‌است. از به یادماندنی‌ترین آثار او، ترجمه برخی مجلدات اثر عظیم و بی بدیل ویل دورانت، با عنوان تاریخ تمدن می‌باشد که ترجمه تمام آن، توسط جمعی از مترجمین کهنه کار و زبردست ایرانی صورت گرفته‌است. وی بر حسب تفنن شعر هم می‌سرود.

 

 

سالهای نخست زندگی و تحصیلات

اسماعیل دولتشاهی در سال ۱۳۰۶ خورشیدی در شهر کرمانشاه به دنیا آمد. وی از نوادگان امام قلی میرزا عمادالدوله ششمین پسر محمدعلی‏ میرزا دولتشاه فرزند بزرگ و ارشد فتحعلی شاه قاجار بود. دولتشاه برای سالیان دراز حاکم مقتدر غرب ایران به شمار می‏آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خویش را در زادگاهش به پایان رسانید و در سال ۱۳۲۶ خورشیدی در رشته حقوق دانشگاه تهران پذیرفته شد امّا پس از یکسال تحصیل در رشته حقوق، این رشته را ناتمام گذاشت و از ادامه تحصیل انصراف داد.

وی در شهریور ۱۳۲۷ به آمریکا سفر کرد و در دانشگاه برکلی کالیفرنیا واقع در نزدیکی سانفرانسیسکو به تحصیل تاریخ مشغول شد و با درجه BA در تاریخ به دریافت دانشنامه لیسانس نائل آمد. وی سپس عازم سوئیس شد و لیسانس تاریخ عمومی را از دانشگاه ادبیات ژنو دریافت نمود.

اسماعیل دولتشاهی در ۱۳۳۳ به پاریس رفته و با پیشنهاد موضوع پایان‏نامه دکترای خود، تحت عنوان اختلاف ایران و انگلیس بر سر هرات به تحصیل مشغول شده و در ۱۳۳۸ با اخذ دکتری به ایران برگشت.

پایان نامه او و اهمیت آن

پایان نامه دکترای دکتر دولتشاهی به لحاظ پرداختن به یک موضوع تاریخی اساسی و مهم، حائز اهمیت تلقی می‌شود. این پایان نامه که بخشهایی از آن، در فروردین و اردیبهشت سال ۱۳۴۵ و در شمارهای ۳ و ۴ دوره شانزدهم مجله ادبی سخن و تحت عنوان «سفارت فرّخ خان و عهدنامه پاریس» به چاپ رسیده‌است، در اصل به زبان فرانسه بوده‌است. دکتر دولتشاهی در این نوشته خویش، زمینه اختلاف میان دولت ایران و انگلیس بر سر هرات را، عهدنامه تجاری ترکمانچای می‏دانست که بر مبنای آن، ایران به روسیه حق می‏داد تا در هر شهری از شهرهای ایران که روس‏ها مایل باشند، کنسولگری به راه اندازند، کنسول بفرستند و کمپانی و تجارتخانه بنا کنند. روس‏ها در هرات نیز همین را از دولت ایران می‏خواستند ولی دولت انگلیس اجازه نمی‏داد، چون معتقد بود که منافع اقتصادی دولتش در هند به خطر می‏افتد. این مسائل به رو در روئی دو کشور در زمان فتحعلیشاه، محمدشاه و حتّی ناصرالدین شاه انجامید که منجر به امضاءِ عهدنامه پاریس در زمان صدارت میرزا آقاخان نوری گردید.

دولتشاهی بعد از این توضیحات اهمیت پایان نامه دکتری خود را استفاده از اسناد معتبر در انگلیس و دیگر کشورهای اروپائی ‏دانسته‌است. این پایان‏نامه با نظارت و مشاوره و راهنمائی پروفسور رُنُووَن، عضو آکادمی فرانسه و استاد وی در دانشگاه پاریس تدوین شده و با درجه «افتخار آمیز» که بالاترین درجه علمی پایان‏نامه‏ها در فرانسه می‌باشد، پذیرفته گردیده‌است.

پس از بازگشت به ایران

دکتر دولتشاهی پس از بازگشت به ایران، مدّتی سمت ریاست کتابخانه وزارت صنایع و معادن را یافت. وی همچنین همکاری خود را با دانشسرای‏عالی از سال ۱۳۴۰، با سمت دانشیاری آغاز نمود و در رشته تاریخ این دانشسرا به تدریس پرداخت. وی تدریس در مراکز آموزش عالی را تا سال‏های آخر عمر که به تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی پرداخت، رها نکرد. دکتر دولتشاهی در سال ۱۳۴۵ به درجه استادی رسید و از همین سال در کنار دکتر محمّد جواد مشکور که در آن هنگام ریاست گروه تاریخ دانشسرای‏عالی را به عهده داشت، در سمت معاونت گروه به همکاری پرداخت و تا سال ۱۳۵۲ آن را ادامه داد. وی در سال ۱۳۵۸ مدیر گروه تاریخ دانشسرای‏عالی شد و در همین سال بنا به تقاضای خودش بازنشسته گردید.

دولتشاهی طی سالیان متمادی علاوه بر تعلیم دانشجویان، به کار تحقیق و ترجمه و تألیف نیز پرداخت و مدّتی در نگارش بخش تاریخ جهان که در سازمان چاپ کتب درسی تاریخ در دست تألیف بود، با استادانی چون دکتر عبدالحسین نوایی و دکتر محمدجواد مشکور همکاری داشت.

دکتر دولتشاهی با تأسیس گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری، همکاری خود را با این دانشگاه آغاز و تا بهار ۱۳۸۰ در رشته تاریخ، واحد متون تخصصی زبان انگلیسی را تدریس کرد.

وی اهل شعر نیز بود و گاهی اشعاری می‏سرود و به مقتضای کلام از آنها بهره می‏برد. از وی مقالات متعددی در دوره‏های مختلف مجلّه ادبی سخن و ایران زمین و برخی مجلات و نشریات دیگر به یادگار باقی مانده‌است.

فرسایش جسمانی او در طول سالها کار و تلاش، باعث شد که وی در آخرین سالهای عمر برای حرکت از دو عصا استفاده نماید و سرانجام نیز دفتر زندگانی این استاد گرانقدر و مترجم نامدار، بدلیل فرسایش شدید جسمانی در بهمن ماه سال ۱۳۸۲ بسته شد. پیکر وی در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.

آثار

دکتر دولتشاهی در طی سالیان طولانی تدریس خود در مراکز آموزش عالی، کتابها و مقالات متعددی در زمینه تاریخ و ادبیات جهان تألیف و ترجمه نمود. وی مترجمی زبردست و صادق بود و عمدهٔ شهرت او نزد اهل کتاب به خاطر ترجمه‌هایش می‌باشد. از جمله آثار منتشر شده وی می‏توان به موارد ذیل اشاره کرد:

تألیفات

۱. تاریخ ایران سال اوّل دانشسراهای راهنمایی تحصیلی علوم انسانی، (با همکاری دکتر محمدجواد مشکور)، تهران، آموزش و پرورش، ۱۳۵۶، ۱۳۵۷.

۲. تاریخ ایران سال دوم دانشسراهای راهنمایی تحصیلی علوم انسانی، (با همکاری دکتر محمدجواد مشکور)، تهران، آموزش و پرورش، ۱۳۵۶، ۱۳۵۷.

۳. تاریخ ایران سال دوم دانشسراهای مقدّماتی، تهران، آموزش و پرورش، ۱۳۵۶،۱۳۵۷.

۴. کلّیات تاریخ عمومی از کنگره وین تا جنگ جهانی دوم.

۵. تاریخ قدیم.

۶. تاریخ تمدن

۷. کتاب درسی تاریخ، دوره نظام جدید متوسطه با همکاری دکتر محمد جواد مشکور

ترجمه‌ها

ترجمه‏های وی عبارتند از:

۱. اسلام، اثر دومینیک سوردل، تهران، سازمان کتاب‏های جیبی، ۱۳۴۱.

۲. انقراض سلسله صفویه، اثر لارنس لکهارت، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۴ (این اثر بارها تجدید چاپ شد).

۳. هجوم افغان و زوال دولت صفوی، اثر جونس هنوی، تهران، انتشارات یزدان، ۱۳۶۸.

۴. زندگی نادرشاه، اثر جونس هنوی، تهران، انتشارات ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۶.

۵. محاکمه‏‌های نهرو، اثر رام گوپال، تهران، بوف، ۱۳۵۰.

۶. طوفان، اثر ویلیام شکسپیر، ترجمه اسماعیل دولتشاهی و عبدالعلی دستغیب، تهران، بدیع، ۱۳۷۴.

۷. تاریخ فرهنگ چین، اثر جرالد فیتس (فیتز جرالد) و چارلز پاتریک، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۵.

۸. مسکو و ریشه‏های فرهنگ روسی، اثر آرتو ویس، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چ اوّل ۱۳۵۱، چ دوم ۱۳۶۵.

۹. بغداد (چند مقاله در تاریخ و جغرافیای تاریخی)، اثر عبدالعزیز دوری، ترجمه اسماعیل دولتشاهی و ایرج پروشانی، تهران، بنیاد دایرة‏المعارف اسلامی، ۱۳۷۵.

۱۰. تعالیم مولوی، اثر هنری وینفیلد، تهران، آوا، ۱۳۶۳.

۱۱. تاریخ باستان (از دوران پیش از تاریخ تا مرگ یوستی نیانوس)، اثر چارلز الکساندر رابینسن، تهران، سازمان انتشارات آموزش انقلاب اسلامی، ۱۳۷۰.

۱۲. تاریخ تمدّن (عصر ناپلئون)، اثر ویل دورانت، ترجمه اسماعیل دولتشاهی و علی اصغر بهرام بیگی، تهران، علمی و فرهنگی، ۱۳۷۴.

۱۳. تاریخ تمدّن (آغاز عصر خرد)، اثر ویل دورانت.

۱۴. تاریخ قرون وسطی، اثر برانیت.

۱۵. طولانی‏ترین روز (رمان تاریخی)، اثر کرنلیوس.

برخی از مقالات

مقالات گوناگونی از دکتر دولتشاهی به یادگار مانده که بیشتر آنها، در دوره‏های مختلف مجله ادبی سخن چاپ شده‌است. برخی از این مقالات عبارتند از:

۱. گفتاری دربارهٔ هنر دوره هخامنشی (تألیف)، سخن، ۱۵:۱۰۰۴ـ۱۰۱۰.

۲. روابط ایران و هلند در دوره صفویه (تألیف)، سخن، ۱۴:۴۴۳ـ۴۵۰.

۳. ایران و جنگ کریمه (تألیف)، سخن، ۱۴:۲۶۸ـ۲۷۵.

۴. سفارت فرّخ خان و عهدنامه پاریس (تألیف)، سخن، ۱۶:۲۳۹ـ۲۴۹، ۳۴۵ـ۳۵۴.

۵. سیاست روس و انگلیس در ایران در اواخر سلطنت فتحعلی‏شاه (تألیف)، سخن، ۱۴۷:۵۳۹ـ۵۴۴.

۶. محمّدشاه و هرات (نامه‏های تاریخی) (تألیف)، سخن، ۱۴:ص ۱۵۱ـ۱۵۳.

۷. مطلبی مجهول در تاریخ سیاسی ایران (تألیف)، سخن،۱۵:ص ۶۰۹ـ۶۱۳.

۸. ناصرالدّین شاه و انگلیسی‏ها و مسئله هرات (تألیف)، سخن، ۱۵:۲۷۰ـ۲۷۶.

۹. نامه‏ای منتشر نشده از قائم مقام (تألیف)، راهنمای کتاب،۵:۲۱۳ـ۲۱۵.

۱۰. نامه‏های تاریخی (تیرگی روابط ایران و انگلیس در زمان ناصرالدّین شاه) (تألیف)، سخن، ۱۴:۴۹ـ۵۷.

۱۱. ایران در زمان صفویه (تألیف)، کتابنمای ایران، تهران، ۱۳۶۶، ص ۳۸۱ـ۳۸۴.

۱۲. روابط ایران و آلمان (تألیف)، ایران زمین، ۱ (۱۳۶۰)، ش ۲، ص ۸۸ـ۹۴.

۱۳. اختلاف ایران و انگلیس بر سر هرات (تألیف)، تحقیق و بررسی توس، تهران، ۱۳۶۹، ص ۱۳۵ـ۱۹۰.

۱۴. روابط ایران و آلمان در زمان ناصرالدّین شاه (تألیف)، ایران زمین، ۱ (۱۳۶۰)، ش ۱، ص ۷۱ـ۸۴.

۱۵. عزل و محاکمه وزیر شاه سلطان حسین (تألیف)، سخن، ۱۷: ۱۵۵ـ۱۶۶.

۱۶. مجموعه اسناد و مدارک فرّخ خان امین‏الدّوله (تألیف)، [به کوشش کریم اصفهانیان و قدرت اللّه‏ روشنی] سخن، ۱۷: ۱۱۶۱ـ۱۱۶۴.

۱۷. ورود ترکان به سرزمین‏های اسلامی (تألیف)، سخن ۲۳ (۲/۱۳۵۳):۶۰۰ـ۶۰۸،۷۳۰ـ۷۲۰.

۱۸. روابط ایران و آلمان در زمان ناصرالدّین شاه (ترجمه)، سخن، ۲۶ (۱۳۵۶): ۱۲ـ۲۴،۱۵۷ـ۱۶۸.

۱۹. واقعه رژی (ترجمه)، اثر نیکی کودی، سخن، ۲۳ (۳/۱۳۵۲): ۱۰۸۱ـ۱۰۹۲،۱۲۲۳ـ۱۲۳۳.

۲۰. گفتگویی دربارهٔ هنر ایران (مصاحبه با گیرشمن) (ترجمه)، اثر رومن‏گیرشمن، سخن، ۱۲:۱۱۷۰ـ۱۱۸۱.

۲۱. تکامل تاریخ نگاری در ایران (ترجمه)، اثر برتولد اشپولر، ترجمه اسماعیل دولتشاهی و کریم کریم پور، سخن، ۲۳ (۳/۱۳۵۲): ۲۱۱ـ۲۲۰.

۲۲. آثار جوینی و رشیدالدّین به عنوان منابع تاریخ مغول (ترجمه)، اثر جی بویل، سخن ۲۳ (۳/۱۳۵۲): ۵۰۷ـ۵۱۲.

۲۳. بررسی منابع تاریخی مربوط به دوره سلجوقی (ترجمه)، اثر کلود کاهن، ترجمه اسماعیل دولتشاهی و غلامرضا همایون، سخن، ۲۳ (۳/۱۳۵۲): ۲۷۶ـ۲۸۸،۳۹۶ـ۳۸۳.

۲۴. ملاقات سفیر پطر کبیر با شاه سلطان حسین (ترجمه)، اثر ولینسکی، سخن ۲۶ (۱۳۵۶): ۴۱۱ـ۴۲۱.

دربارهٔ او

ناصر افشارفر که از دانشجویان به استادی رسیدهٔ دکتر دولتشاهی است، در مورد وی می‌نویسد:

او آموزگاری صبور و دلسوز برای همه آموزگاران که سرنوشت علمی دانش‏آموزان ایران را به عهده داشتند، بود. نه این ادعای راقم سطور باشد، بل نظر همه کسانی است که معاشر، همدم و فخر شاگردی وی را داشته‏ اند. دکتر اسماعیل دولتشاهی محجوب و بی‏ ادعا بود. کمتر در مورد مسائل تاریخی یا زندگی روزمره حکمی صادر می‏کرد. او همیشه نظریات موافق و مخالف را در کنار هم می‏گذاشت و دوست داشت که دانشجویانش خود قضاوت کنند نه آنکه او حکمی صادر و دیگران را موظف به اجرایش نماید. در طی سال‏های متمادی که شاگردش بودم، هرگز او را مبلّغ نظر یا اندیشه‏ای خاص ندیدم مگر مطرح کردن آن اندیشه. قضاوت نهائی در مورد هر نظریه با خود دانشجو بود.

دکتر دولتشاهی فقط معلم دبیران کشور نبود، بلکه به واقع آموزگار همه آموزگاران کشور طی دو نسل به شمار می‏رفت. زیرا در زمان تصدی دکتر عبدالحسین نوائی در سازمان چاپ کتب درسی تاریخ و گروه تاریخ این سازمان از دکتر دولتشاهی و مرحوم دکتر محمدجواد مشکور جهت تنظیم و تدوین و نگارش کتاب تاریخ برای دانشسراهای کشور اعم از مقدماتی و راهنمائی دعوت به عمل آمد. در تمام این کتب دکتر دولتشاهی نگارش بخش تاریخ جهان و دکتر محمدجواد مشکور قسمت تاریخ ایران را به عهده گرفتند.


دکتر دولتشاهی علاوه بر مورّخی دقیق و محقّقی جستجوگر، مترجمی صادق و ادب دوست بود. معاشر نویسندگان و دوستدار آثار ایشان بود و او انسانی قانع و منیع الطبع بود. وقتی برای چندمین بار کتاب انقراض سلسله صفویه دکتر لاکهارت چاپ می‏شد او که مترجمش به شمار می‏آمد اطلاعی نداشت و ناشر حتّی چند نسخه‏ای هم به رسم هدیه برای وی بود. خودش می‏گفت: پی‏گیری این قضایا نیاز بنیه جسمانی دارد. در عین حال خوشحالم که این کتاب مجددا چاپ شده‌است. در میان کتابهای ترجمه ایشان با آثاری چون طوفان شکسپیر روبرو می‏شویم. او شعر می‏گفت و اشعارش را در آخرین روزهای عمر جمع آوری می‏کرد.

نمونه‌هایی از اشعار

دو قطعه شعر ذیل که دکتر دولتشاهی آنها را یرای یکی از شاگردانش خوانده و به گفته خود او، مصداق حال و حدیث نفس وی می‌باشد، به عنوان نمونه‌ای از اشعار چاپ نشدهٔ وی در اینجا ذکر می‌شود:

شیر پیر

شنیدم یکی شیر در بیشه‏ای

نبودش به جز صید اندیشه‏ای


پس از چندی آن شیر نخجیرگیر

شد از گردش سال و ایّام پیر


دل آزرده زیر درختی نشست

لب از نعره و دیده از صید بست


غزالی در آن ناحیت لانه داشت

که آن شیر را سر به سر می‏گذاشت


شبی گفتش ای شیر پولاد تن

چرا هیچ حمله نیاری به من


نبینی تو پای ظریف مرا

تن ناتوان و ضعیف مرا


ز گفتار او شیر شد بس خجل

برآورد آهی غم افزا ز دل


بدو گفت: ای نازک اندام یار

بیا دست از این شیر غمگین بدار


گرفتم که روزی شکارت کنم؟

چو دندان ندارم چه کارت کنم؟


سقراط و همسرش


شنیدم که سقراط نیکو سرشت

زنی داشت مانند ابلیس زشت


شبی بانگ بر وی زد آن پیرزن

نگفت آن خردمند دانا سخن


زن از جای جست و با التهاب

برویش فرو ریخت طشتی پر آب


چنین گفت داننده پیر خرد

که باران پس از برق و تندر رسد

منابع

  • مجله نامه انجمن، شماره ۱۲، زمستان ۱۳۸۲، یادبود درگذشتگان
  • مجله آئینه میراث، شماره ۲۳، مقاله: آموزگار آموزگاران (در سوگ دکتر اسمعیل دولتشاهی)، نوشته: ناصر افشارفر
  • ویکی پدیا
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و پنجم بهمن 1391ساعت 14:48  توسط عبدالمجید ایدی  | 

انتشار کتاب «سکه‌های مسی ایران، فلوس دوره‌های صفوی تا قاجار»

انتشار کتاب «سکه‌های مسی ایران، فلوس دوره‌های صفوی تا قاجار»

کتاب «سکه‌های مسی ایران، فلوس دوره‌های صفوی تا قاجار» ترجمه و تالیف بهرام علاءالدینی، به دو زبان فارسی و انگلیسی، بیش از 300 سکه این دوره‌های تاریخی را همراه با عکس و توضیح معرفی کرده است.

رضا ابراهیمی‌نژاد درباره کتاب «سکه‌های مسی ایران، فلوس دوره‌های صفوی تا قاجار» به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، گفت: این کتاب دو زبانه بیش از 300 سکه مسی منتخب دوره‌های صفویه تا قاجاریه را بررسی کرده است.

عکاس و مشاور هنری کتاب افزود: در این کتاب تصویر سکه‌ها همراه با اطلاعات پشت و روی آن‌ها، قطر و وزن سکه‌ها و محدوده جغرافیایی ضرب سکه‌ها مشخص شده است.

وی بیان کرد: سکه‌ها در این دوره‌ها از فلزات گوناگون ضرب می‌شدند، سکه‌های طلایی مربوط به دارالخلافه و دربار بود، در حالی‌که سکه‌های مسی بیشتر جنبه محلی و بومی داشت و با طرح‌ها، نقوش و سمبل‌های ایرانی مانند خورشید و شیر ضرب می‌شد. برخی نیز دارای نقش حیواناتی مانند مرغ‌میش، طاووس، قوچ، اسب و خرگوش بود که بسته به محل ضرب سکه تفاوت داشت.

ابراهیمی‌نژاد درباره مخاطبان کتاب توضیح داد: به‌سبب گستردگی دامنه سکه‌شناسی، گروه‌های مختلفی مانند موزه‌ها و مجموعه‌داران سکه، دانشجویان رشته‌های تاریخ، باستانشناسی، هنر، طراحی و گرافیک می‌توانند از این کتاب استفاده کنند.

چاپ نخست کتاب «سکه‌های مسی ایران، فلوس دوره‌های صفوی تا قاجار» به زبان فارسی و انگلیسی، ترجمه و تالیف بهرام علاءالدینی، ویراستار مریم معصومی و عکاس و مشاور هنری رضا ابراهیمی‌نژاد در 170 صفحه، شمارگان سه‌هزار نسخه از سوی انتشارات یساولی به‌زودی راهی بازار کتاب خواهد شد.


منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم بهمن 1391ساعت 14:8  توسط عبدالمجید ایدی  | 

نقد و بررسی کتاب «اسلام ایرانی»

نقد و بررسی کتاب «اسلام ایرانی»

نقد و بررسی کتاب «اسلام ایرانی» با حضور کریم مجتهدی، داریوش شایگان، غلامرضا اعوانی و ان‌شاءالله رحمتی در نشست هفتگی شهر کتاب روز سه‌شنبه 24 بهمن ساعت 16:30 برگزار می‌شود.

نقد و بررسی کتاب «اسلام ایرانی» با حضور کریم مجتهدی، داریوش شایگان، غلامرضا اعوانی و ان‌شاءالله رحمتی در نشست هفتگی شهر کتاب برگزار می‌شود.

مجموعه‌ چهار جلدی «اسلام ایرانی» حاصل بیش از بیست سال پژوهش «هانری کربن» درباره‌ ابعاد معنوی و فلسفی اسلام است. این اثر نه فقط دستاورد تتبعات و تاملات عالمانه در متون، بلکه رهآورد تجربه‌ ژرف نویسنده از عوالم معنوی ایرانیان و ارتباط وجودی کم‌نظیری است که با آن عوالم برقرار کرده‌اند.

به تازگی ترجمه‌ فارسی جلد اول این مجموعه که به بررسی معنویت تشیع دوازده امامی اختصاص دارد به قلم ان‌شاءالله رحمتی و به همت نشر سوفیا منتشر شده است.

جلد نخست کتاب «اسلام ایرانی؛ چشم‌اندازه‌های معنوی و فلسفی» به تشیع دوازده امامی می‌پردازد. رحمتی، مترجم آثار فلسفی و پژوهشگر فلسفه از سال‌ها پیش در کار ترجمه و معرفی آثار هانری کربن به فارسی‌زبان‌هاست. اکنون هم در ادامه‌ آن کار، جلد نخست از مجموعه‌ چهارجلدی کتاب «اسلام ایرانی» را ترجمه و منتشر کرده است. او جلد دوم این مجموعه را نیز ترجمه کرده است. جلد دوم این کتاب به سهروردی و افلاطونی‌های پارسی می‌پردازد. رحمتی پیش‌تر کتاب‌های «تخیل خلاق در عرفان ابن عربی»، «ابن سینا و تمثیل عرفانی»، «معبد و مکاشفه» و «زمان ادواری در عرفان اسماعیلیه» این اسلام‌شناس مطرح فرانسوی را ترجمه کرده است. همچنین کتابی را درباره‌ او در دست تألیف دارد. او معتقد است که هانری‌ کربن چهره‌ای منحصر ‌به‌ فرد در بین شرق‌شناسان است که همدلی زیادی با فرهنگ و تمدن ایران دارد و یکی از احیا‌کنندگان جریان فلسفه‌ اسلامی در دوران معاصر است؛ از همین‌رو راه بردن به نظریات و دیگاه‌های این اندیشمند اهمیت دارد.

هانری کربن متولد سال 1903 در پاریس، اسلام‌شناس، شیعه‌شناس و استاد دانشگاه سوربن پاریس بود. او بخشی از عمر خود را در ایران و خاورمیانه زندگی کرد. همچنین آثار متعددی را در حوزه‌ی عرفان اسلامی تألیف کرد. این اندیشمند در سال 1978 درگذشت.ن

نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه 24 بهمن ساعت 16:30 در مرکز فرهنگی شهر کتاب، واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان احمد قصیر، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم بهمن 1391ساعت 14:7  توسط عبدالمجید ایدی  | 

به مناسبت سالروز درگذشت دکتر عباس زریاب خویی

به مناسبت سالروز درگذشت دکتر عباس زریاب خویی

14بهمن سالروز درگذشت عباس زریاب‌خویی استاد فلسفه، تاریخدان و کتاب‌شناس نامدار ایرانی است. کتاب «تاریخ فلسفه»، «لذات فلسفه» و ترجمه زریاب از کتاب «ایرانیان و عرب‌ها» تالیف «نلدکه»، درخور یادآوری است، این کتاب یکی از منابع اساسی تحلیل تاریخ ایران در روزگار ساسانیان به‌شمار می‌رود.

دکتر عباس زریاب خویی محقق و مورخ معاصر درگذشت. وی در ۲۲ تیر ماه ۱۲۹۸/ 15 ذی قعده 1337 در شهر خوی متولد شد. در اوان کودکی قرآن آموخت. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در زادگاهش گذراند. سپس نزد شیخ عبدالحسین اعلمی «حاشیه ملاعبدالله» در منطق و قسمتی از «معالم» در اصول  و کتاب «مطول» را  فراگرفت. در ۱۳۱۶  به قم رفت، در مدرسه «ناصریه » منزل گزید و  شش سال نزد علمای طراز اول حوزه علمیه قم به تحصیل پرداخت و محضر استادانی چون آیت الله سید صدرالدین صدر، آیت الله خوانساری و آیت الله کوه کمره‌ای را درک کرد. همچنین مدت چهار سال نزد امام خمینی (ره)«شرح منظومه» سبزواری و «اسفار» ملاصدرا خواند. با مرگ پدر در ۱۳۲۲ ، به خوی بازگشت و مدتی در دبیرستان‌های آنجا به تدریس پرداخت. در شهریور ۱۳۲۴ به تهران آمد و به نوشتن مقالات در نشریات علمی و ادبی پرداخت تا اینکه در کتابخانه مجلس شورای ملی مشغول به کار شد. هم‌زمان دوره لیسانس را نیز در دانشکده معقول و منقول دانشگاه تهران گذراند. با تأسیس کتابخانه مجلس سنا به آنجا منتقل شد و چندی بعد مدیر کتابخانه مجلس سنا گردید. در ۱۳۳۴ با استفاده از بورس مطالعاتی بنیاد هومبولت در آلمان غربی به آلمان رفت. مدت پنج سال در شهرهای ماینز، فرانکفورت و مونیخ به تحصیل و مطالعه در رشته‌های تاریخ، علوم و معارف اسلامی، فلسفه و فرهنگ تطبیقی پرداخت. در ۱۳۳۹ از دانشگاه یوهانس گوتنبرگ شهر ماینز در رشته «تاریخ و فلسفه» درجه دکترا گرفت. عنوان رساله دکترای او «گزارش درباره جانشینان تیمور برگرفته از کتاب تاریخ کبیر جعفری» تألیف ابن محمد حسینی بود که زیر نظر هانس روبرت رویمر و پروفسور شل از ایران‌شناسان مشهور آلمانی انجام شد. دکتر زریاب خویی در  ۱۳۳۹  به وطن بازگشت و دوباره در کتابخانه مجلس سنا مشغول به کار شد. در ۱۳۴۱  به دعوت والتر هنینگ که آن زمان کرسی استادی دانشگاه برکلیکالیفرنیا را داشت، به امریکا رفت و  مدت دو سال در آن دانشگاه به تدریس زبان و ادبیات فارسی پرداخت. پس از بازگشت به وطن، همکاری خود را با دانشگاه تهران آغاز کرد و از 1344 در گروه تاریخ  دانشکده ادبیات آن دانشگاه به تدریس پرداخت و تا ۱۳۵۷ به همکاری خود ادامه داد. در همین دوران با مراکز مختلف علمی چون دایرة‌المعارف مصاحب، دانشنامه جهان اسلام، دانشنامه ایران و اسلام، دایرةالمعارف تشیع  و دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی نیز همکاری داشت و  عضو انجمن فلسفه، هیأت امنای بنیاد فرهنگ ایران، انجمن بین‌المللی شرق‌شناسی آلمان،  مجمع بین‌المللی کتیبه‌های ایرانی انگلستان و بنیاد شاهنامه فردوسی بود. آثار متعددی از این استاد برجسته در زمینه تألیف، ترجمه و تصحیح باقی مانده است که از آن جمله می‌توان به تألیف کتاب‌های «اطلس تاریخی ایران» (زیر نظر سید حسین نصر، احمد مستوفی و عباس زریاب)، «تاریخ ساسانیان»، «بزم‌آورد» شصت مقاله درباره تاریخ، فرهنگ و فلسفه، «آئینه جام» شرح مشکلات دیوان حافظ و «سیره رسول الله» و ترجمه کتاب‌های «تاریخ فلسفه» و «لذات فلسفه»، ویل دورانت، «تاریخ ایرانیان و عرب‌ها در زمان ساسانیان» تئودور نولدکه، «دریای جان» هلموت ریتر (با همکاری مهرآفاق بایبردی) و «ظهور تاریخ بنیادی» فریدریش ماینکه و تصحیح کتاب‌های «الصیدنه فی الطب» ابوریحان بیرونی، «روضةالصفا» محمدبن خاوندشاه بلخی اشاره کرد.

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم بهمن 1391ساعت 18:26  توسط عبدالمجید ایدی  | 



 

بیوگرافی پروفسور آرتور اپهام پوپ

آرتور اپهام پوپ به سال1881.م در شهر فوئينكس ايالت روآيلند امريكا به دنيا آمد. وي تحصيلاتش را در دانشگاه «براون» به سال1906 با گواهينامه B.A (مخفف Bachelor of Arts: كارشناسي علوم انساني) و M.A (مخفف Master of Arts: كارشناسي ارشد علوم انساني) به پايان رسانيد.

وي از سال1907 تا 1908 در دانشگاه كوزل به مطالعه پرداخت و از 1909 تا 1911 در دانشگاه هاروارد به تكميل مطالعات خود در رشته باستان‌شناسي و معماري مبادرت نمود. از سال 1911 تا 1917 با سمت دانشيار در دانشگاه كاليفرنيا به تدريس پرداخت و از آن زمان، به مطالعه و نشر مقالات علمي خود درباره هنر و باستان‌شناسي ايران همت گماشت.

پوپ در سال1923 به مديريت موزه لژيون دونور سانفرانسيسكو انتخاب گشت و از 1924 تا 1932 مشاور و موزه‌دار هنري موسسه شيكاگو بود.

پوپ از 1925 به بعد، به‌عنوان مشاور افتخاري هنرهاي ايراني در خدمت دولت ايران فعاليت مي‌كرد. وي همچنين به‌عنوان مشاور هنر ايراني موزه پنسيلوانيا انتخاب شد. او از سال 1925 سرپرستي بيست هيات اعزامي علمي در ايران را به‌عهده داشت و به همراه همسرش دكتر فيليس آكرمن (پژوهشگر در حوزه هنر، به‌ويژه در زمينه شمايل‌نگاري و منسوجات ايران و صاحب‌ تاليفاتي درخصوص تاريخ ايران) بامسافرتهاي متعدد به شهرهاي ايران،درباره هنرايراني تحقيقات فراواني انجام داد. پروفسورپوپ از سال 1925 تا 1935،مشاورهنراسلامي د رشيكاگو بود و در سال 1926 ازسوي دولت ايران، براي طراحي و ايجاد غرفه ايران در نمايشگاه هنر ايراني در فيلادلفيا انتخاب شد.

او در سال 1931، نمايشگاه صنايع ايران را در لندن و سپس در لنينگراد و مسكو برگزار كرد. اندكي بعد، وي با تاسيس موسسه امريكايي هنر و باستان‌شناسي ايران در شهر نيويورك، پروژه عكسبرداري از اشيا و اماكن هنري ايران را آغاز نمود.

در دهه1930.م به‌دنبال بركناري عده‌اي از خبرگان بنام تاريخ تمدن آسيا از دانشگاههاي اروپا توسط نازيها، پوپ مدرسه مطالعات آسيايي را تاسيس كرد و با جذب اين متخصصان و براساس نگرش خويش از يكپارچگي آسيا، اين مدرسه را وسعت بخشيد. در نظر او اين يكپارچگي به معناي ارتباط فرهنگهاي گوناگون آسيا از نظر مفاهيم هنري و مذهبي بود. اين موسسه با برخورداري از متخصصاني در زمينه آشورشناسي، اسلام‌شناسي، ايران‌شناسي، نژادشناسي، فلسفه، زبان‌شناسي،‌ اقتصاد، جامعه‌شناسي (به‌ويژه در حوزه خاورميانه و آسيا) و آموزش زبان سانسكريت، عربي، عبري، فارسي (باستان و جديد)، حبشي، چيني، تبتي و ويتنامي، توانست به موسسه‌اي با مجوز صدور مدارج بالاي علمي تبديل شود. كثرت مطالعات آسيايي دهه 1960.م در امريكا، درواقع مديون انگيزه‌اي بود كه پوپ آن را ايجاد كرد.

مدرسه و موسسه امريكايي هنر و باستان‌شناسي ايران، به‌تدريج توسعه يافت و از سال 1947.م به «موسسه آسيايي» تبديل شد. اين موسسه در سال 1345.ش به دعوت دولت ايران، از امريكا به ايران (شيراز) منتقل شد و زيرمجموعه دانشگاه شیراز قرار گرفت.

پس از آن بود كه پوپ و آكرمن به‌طوركامل در ايران استقرار يافتند. اين موسسه در نارنجستان، از موروثات قوام‌الملك شيرازي، مستقر شد. بخشي از فعاليت اين موسسه، در ايران، حمايت از باستان‌شناساني بود كه براي كاوش به ايران مي‌آمدند. پوپ مجله «پژوهشنامه موسسه آسيايي» را نيز در اين مدت تاسيس كرد.

وزارت فرهنگ نشان علمي درجه اول را به او اعطا كرد و انجمن آثار ملي، پوپ را به عضويت وابسته خود برگزيد. دانشگاه تهران نيز ــ كه پوپ در آنجا استاد افتخاري هنر ايرانيان بود ــ به وي دكتراي افتخاري اعطا كرد.

«موسسه آسيايي» پس از انقلاب اسلامي ايران منحل شد. آرشيو بزرگ عكسهايي كه پوپ طي سالها فراهم آورده بود، اكنون در موزه نارنجستان (شيراز) نگهداري مي‌شوند. شماري از اين عكسها نيز در كتابخانه ملي ايران قرار دارند. مجموعه‌اي از پارچه‌ها، فرشهاي كهن و آثار عتيقه ايران و جهان كه او گردآورده بود، اكنون در موزه نارنجستان هستند. كتابخانه پوپ شامل كتابهاي بسياري درباره تاريخ، باستان‌شناسي، هنر و زبانهاي ايراني، هم‌اكنون در كتابخانه ميرزاي شيرازي دانشگاه شيراز، به شكل مجموعه‌اي مستقل تحت‌عنوان «مجموعه ايران‌شناسي پروفسور پوپ» نگهداري مي‌شود.

چارلز موريتز، نويسنده امريكايي، در كتاب بيست جلدي‌اش تحت عنوان Current Biography (بيوگرافي جاري) كه به شرح زندگي و فعاليت چهره‌هاي علمي، سياسي، ورزشي و... ايالات‌متحده امريكا مي‌پردازد، اطلاعات ديگري از زندگي دكتر پوپ به‌دست مي‌دهد. وي در مورد پوپ مي‌نويسد:

«... پوپ در سال1918 به همكاري با عضو مهم غيرنظامي ستاد دفاع عمومي جنگ پرداخت و در طرحي راجع‌به بررسي نحوه تشويق براي بالابردن كيفيت فعاليتهاي افسران، مشاركت نمود... وي در 1919 به‌عنوان مشاور هنر ايراني در موزه‌ها و مجموعه‌هاي شخصي برگزيده شد. او به‌زودي دريافت كه فعاليتش به‌عنوان مبلّغ فرشهاي ايراني، درآمدش را پنج‌برابر حقوق پروفسوري‌اش افزايش مي‌دهد. پوپ بعد از ازدواج با فيليس آكرمن در ژوئن1920 به فعاليت در زمينه خدمات مشاوره‌اي شخصي پرداخت.

همسر او دكتر آكرمن نيز در زمينه ايران‌شناسي و شناخت هنر نساجي و فرشِ ديگر كشورها، استاد بود. آكرمن نيز مانند شوهرش از 1923 تا 1924 به‌عنوان راهنماي موزه هنر شيكاگو، فعاليت مي‌نمود. پوپ براي مدت ده‌سال تا سال1934 راهنماي انستيتوي هنر شيكاگو در زمينه هنرهاي دوره اسلامي بوده است. وي در 1925 به همراه همسرش، سفري طولاني را جهت بررسي هنر و آثار باستاني روسيه (قفقاز) و ايران، به اين دو كشور آغاز نمود. او اولين كتابش موسوم به هنر ايراني را چاپ نمود... درآمد پوپ از راه مشاوره در زمينه فروش اشياي تاريخي ايراني به‌دست مي‌آمد. او حدود ده‌هزار عكس از معماري ايران گرفت و اين عكسها را در پايتخت كشورهاي اروپايي، موزه‌هاي امريكايي و مجموعه‌هاي هنري به نمايش گذاشت.

او نمايشگاه هنر ايراني را در كاخ برلينگتن لندن، تحت نظارت اسمي شاه ايران و پادشاه بريتانيا، در سال1931 برگزار نمود. در سال1940 در نمايشگاه ايران كه در شهر نيويورك تشكيل داد، دوهزاروهشتصد اثر فرهنگي و باستاني ايران را كه ميليونها دلار ارزش داشتند، به معرض تماشا گذاشت. هزينه چاپ كتاب او راجع‌به تاريخ معماري ايران كه شامل پنج‌هزار تصوير است، بالغ بر سي‌وچهارهزار دلار بود... بعد از سقوط فرانسه به دست آلمان در جنگ‌جهاني‌ دوم، پوپ از طرف دولت امريكا در راس كميته‌اي قرار گرفت كه وظيفه‌ آن تهيه برنامه‌ها و راهكارهايي جهت بالابردن روحيه عمومي مردم و ارائه آن به هيات دولت امريكا بود.

ضمنا در همان زمان جنگ جهاني‌ دوم، پوپ برنامه‌هايي به چند زبان در راديو امريكا اجرا مي‌كرد و چند ماموريت محرمانه براي نهادهاي نظامي امريكا انجام داد... پروفسور پوپ معاون رئيس شوراي ملي دوستي امريكا و شوروي (پيشين) و عضو هيات امناي انستيتوي امريكايي روسي بود. در1947 داراييهاي انستيتوي پوپ، بيست‌وپنج برابر شده بود [دقت كنيد، بخش اعظم اين ثروت را از راه غارت و فروش آثار باستاني ايران به‌دست آورد]. هيات امناي اين موسسه، پنج سفير سابق امريكا، يك سناتور و دو ژنرال بودند. اين موسسه با بيست معلم تمام‌وقت و بيست معلم پاره‌وقت، به تربيت دانش‌آموز مي‌پرداخت.

. پوپ فردي است فعال [اين مطالب در زمان حيات پوپ نوشته شده‌اند]، با موهاي خاكستري و خوش‌صحبت. پنج‌ گربه ايراني دارد و خانه‌اش پر از اشياي هنري ايراني است. پيانو مي‌نوازد و سرگرمي‌اش عكاسي از معماري قرن هيجدهم و اوايل قرن نوزدهم است. وي به هيچ حزب و كليساي ‌خاصي وابسته نيست.»

اولين مسافرت پوپ به ايران و تاسيس انجمن فرهنگي ايران و امريكا

اولين مسافرت پوپ به ايران در فروردين1304 انجام گرفت. وي دراين‌زمان به‌عنوان كارشناس و رايزن موسسه هنري شيكاگو فعاليت مي‌نمود. هدف پوپ از اين مسافرت، ديدار و آشنايي با آثار باستاني ايران و ترغيب بزرگان دولت جهت اقدام به بررسي و كشف آثار تاريخي و هنري ايران بود.

وي در اين سفر، سخنراني مبسوطي ايراد نمود كه بخشي از سخنانش چنين است:

«هنر ايراني، بزرگترين سرمايه اين كشور است؛ زيرا نه‌فقط ثروت و حيثيت براي آن به‌وجود آورده، بلكه در هر دوره و هرجا براي ايران دوستان زيادي ايجاد كرده است و امروز هيچ مملكت متمدني نيست كه مجموعه‌هايي از آثار هنري ايران را نداشته باشد... تنها ايران كه در ايجاد هنرهاي اسلامي، مادر و نيروي الهام‌بخش بوده، هنوز بدون مجموعه مهمي از بهترين كارهاي بزرگ خود مي‌باشد. با وجود صدور بي‌اندازه زياد كارهاي هنري بزرگ از ايران به تمام جهان، باز هم كارهاي بزرگ عالي در ايران در دل خاك وجود دارند كه هنوز به‌دست نيامده‌اند.»

مرگ و دفن دكتر پوپ

پروفسور پوپ طي چهارمين «كنگره جهاني هنر و باستان‌شناسي» از محمدرضا پهلوي اجازه گرفت تا پس از مرگش، جنازه او (پوپ) را به ايران حمل نموده و در اصفهان به خاك سپارند و شاه ايران نيز اين اجازه را صادر نمود.

باغ شهرداري اصفهان در كنار زاينده‌رود در مشرق پل‌خواجو با موافقت پروفسور پوپ تعيين شد و نقشه آرامگاه را طبق تمايل او، سناتور مهندس فروغي (فرزند ذكاءالملك) در خرداد 1348 تهيه كرد و آرامگاه، توسط انجمن آثار ملي در ايران به سال1349 ساخته شد. پوپ در مورد علت انتخاب اصفهان جهت بناي آرامگاهش مي‌نويسد: «اصفهان مورد عشق من است. در آنجا مهمترين كارهاي خود را انجام داده‌ام. منظور عمده من از انتخاب آخرين منزل در اصفهان، اين است كه به مردم ايران نشان داده شود انديشمندان بزرگ و هنرمندان و سخنوران و رهبران خلاق و دانشمندان آنها، چنان اوصاف و خصائلي دارند كه باعث ژرف‌ترين ستايش متفكرين مشابه ساير كشورها است تا كه ابراز حقگذاري و اخلاص آنها تنها زباني نباشد و به زائراني كه بدانجا مي‌آيند، ثابت كنند اگر كسي در ايران به خاك سپرده شده، به اين علت نيست كه تصادفا در آنجا جهان را به‌درود گفته بلكه در اثر اعتقاد راسخ به مقدس‌بودن آن سرزمين است و براي كساني كه به مقام معنوي ايران پي‌برده‌اند، مزيت و افتخاري است كه ايران را آخرين منزل خود قرار داده‌اند تا بدين‌وسيله، ايمان خود را به سرزمين و مردان بزرگ آن و آينده باافتخاري كه براي آن پيشگويي مي‌كنند، ابراز دارند.»

دكتر عيسي صديق (وزير فرهنگ و سناتور وقت) در خاطراتش مي‌گويد: «پوپ براي متن سنگ قبرش اشعار و نوشته‌هايي به لاتين مي‌فرستاد و من مخالفت مي‌نمودم كه مردم ايران معناي چنين نوشته‌ها و اشعاري را نمي‌فهمند. عاقبت چون متن مذكور را نوشت و براي من فرستاد، همين متن را مناسب براي حك‌شدن بر روي سنگ قبر يافتم و از آقاي جلال‌الدين همايي استاد دانشگاه تقاضا كردم متن مذكور را به زبان نظم درآورد. ايشان قبول نموده و قطعه‌اي عالي سرودند كه بر روي سنگ قبر نوشته شد.»

عاقبت پروفسور پوپ در سال1969.م (هشتم شهريور1348) به سن هشتادوهشت‌سالگي درحالي‌كه رياست افتخاري «موسسه آسيا» در شيراز را به‌عهده داشت، درگذشت. جنازه‌ وي با احترامات خاص به اصفهان منتقل گرديد و در آرامگاه ازپيش‌ساخته‌شده‌اش به خاك سپرده شد. در سال1355 دكتر آكرمن همسر پوپ نيز درگذشت و جنازه او هم در كنار شوهرش دفن گرديد.

آشنايي با كتابهاي پوپ

دكتر آرتور پوپ درباره هنر و معماري ايران كتبي چند تاليف نموده كه به‌طور خلاصه معرفي مي‌شوند:

1ــ «معماري ايران».18 در اين كتاب، تصاويري از هنر ايران مربوط به نخستين تمدنها تا دوره صفويان ديده مي‌شود.

2ــ «شاهكارهاي هنر ايران».19 در اين كتاب، هنر ايران پيش از تاريخ در زمينه صنايعي چون: ساخت اشياي سفالي، مفرغي، نقره‌اي و فلزي، گچ‌بري، نقاشي، سنگ‌تراشي، منبت‌كاري، كتاب‌سازي، جلد‌سازي، تذهيب و قالي‌بافي همراه با ارائه تصاوير مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.

3ــ «سفالگري ابتدايي ايران».20 در اين كتاب، تصاويري از هنر سفالگري ديده مي‌شود.

4ــ «آشنايي با مينياتورهاي ايران».21 اين كتاب، حاوي تصاوير جالب و جذابي از سبكها و دوره‌هاي مختلف مينياتوري در ايران است.

5ــ «سير و صور نقاشي ايران».22 كتاب، مصور به نقاشيهاي ايراني است.

6ــ «معماري ايران، پيروزي شكل و رنگ».23 اين كتاب، حاوي تصاوير و توضيحاتي در مورد معماري ايران از تخت‌جمشيد تا اواخر دوره صفويه مي‌باشد.

7ــ «هنر ايران در گذشته و آينده».24 در اين كتاب، متن سخنراني مبسوط دكتر پوپ، همراه با توضيحات كوتاهي از زندگي و مرگ وي، به چاپ رسيده است.

8ــ A Survey of Persian Art (بررسي هنر ايران):25 بزرگترين كتاب دكتر پوپ در شانزده جلد و از قرار معلوم جامع‌ترين مرجع و ماخذ درباره هنر ايراني است. پوپ اين كتاب را كه داراي دويست كليشه بزرگ و هزاروپانصد عكس سياه و سفيد و سيصدوپنجاه نقشه و هشتاد فصل مي‌باشد به كمك شصت‌وپنج نفر از اشخاص زبردست و متخصص در مدت هشت‌سال فراهم آورده و در سال1317 به چاپ رسانيده است. 

منبع:mahan.sums.ac.ir

 

+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم بهمن 1391ساعت 14:20  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 

تاريخ سياسي و اجتماعي ايران: از مرگ تيمور تا مرگ شاه عباس

 

 

 

شركت انتشارات علمي و فرهنگي

504 صفحه - رقعي (شوميز) - چاپ 5- 2000 نسخه 1 -263-445-964

964-445-263-1

تاريخ نشر:24/03/84

قيمت پشت جلد :32000 ريال

 منبع : خانه کتاب

+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم بهمن 1391ساعت 13:58  توسط عبدالمجید ایدی  | 

اسامی برخی تاریخ‌نویسان معاصر

 منبع : ویکی پدیا

+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم بهمن 1391ساعت 13:45  توسط عبدالمجید ایدی  | 

+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 22:14  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 

عبدالرفیع حقیقت (زاده ۸ مرداد ۱۳۱۳ در سمنان) متخلص به رفیع، محقق، مورخ و شاعر معاصر ایرانی است.

وی در روز هشتم مرداد سال ۱۳۱۳ خورشیدی در شهر سمنان متولد شد.


تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در سمنان به پایان رساند سپس مدت هفت سال از محضر شادروان آیت الله العظمی علامه محمد صالح حائری مازندرانی(سمنانی) از عالمان طراز اول عالم اسلام و صاحب کتاب نفیس حکمت بوعلی سینا که در سمنان مقیم بود به تحصیل علوم قدیمه و رجال بهره برد وبه اشاره ایشان مقدمات مطالب تاریخ سمنان را فراهم کرد. ابتدا در وزارت فرهنگ و هنر سپس در سازمان تامین اجتماعی و سرانجام در سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران دارای مشاغل متعدد بود و آخرین سمت سرپرست گروه تاریخ رادیو تلویزیون ملی بود (متن تحقیقی سریال سربداران را در این هنگام تهیه و جهت سناریوسازی به سازمان مذکور ارائه داد که بعدها به مرحله عمل در آمد)

تحصیلات عالی در رشته مدیریت اداری را در مدرسه عالی بازرگانی تهران و دوره‌های تخصصی تاریخ را در دانشگاه ادبیات دانشگاه تهران به پایان رساند و در سال ۱۹۹۱ (میلادی) (۱۳۷۰ خورشیدی) نیز از دانشگاه یو سی ال ای کشور آمریکا لوح دکترای تاریخ دریافت کرد.[

وی از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ با مجله ادبی گوهر به مدیر مسئولی مرتضی کامران و سردبیری دکتر نصرت الله کاسمی از انتشارات بنیاد نیکوکاری نوریانی همکاری داشت و هفت سال سردبیری مجله ارمغان را بر عهده داشت و از سال ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۹ خورشیدی مدت سیرده سال به سمت مدیر عامل شرکت مولفات و مترجمان ایران که با همکاری دانشمندان مشهور زمان همانند شادروان استاد دکتر ذبیح الله صفا، دکتر نصرت الله کاسمی، مهندس ناصح ناطق، دکتر عزت الله تیز انداز و غیره تشکیل شده بود انجام وظیفه نمود و در این مدت نزدیک به یکصد مجلد کتاب‌های تحقیقی ارزنده راانتشار داده‌است.

از سال ۱۳۵۷ خورشیدی با تاسیس موسسه‌های فرهنگی: آزاد اندیشان ایران، آفتاب حقیقت، موسسه پژوهشی و انتشاراتی کومش کار تالیف و چاپ و نشر کتاب‌های تحقیقاتی پیرامون تاریخ و فرهنگ و عرفان و هنر ایران را دنبال کرد.

 

در حال حاضر مدیریت موسسه پژوهشی و انتشاراتی کومش، دبیر انجمن ادبی آفتاب حقیقت، انجمن دانش پژوهان ایران، جمعیت سمنانیان مقیم مرکز، انجمن کومشی‌های مقیم تهران و مدیریت هیات موئلفان و مترجمان ایران را بر عهده دارد. وی همچنین صدها مقاله تحقیقی و سخنرانی‌های متعددی در کشورهای آمریکا و اروپا و آسیای مرکزی، قونیه، الجزایر، ترکمنستان و پاکستان به انجام رسانده‌است.

تالیفات

مقالات و اشعارش از سال ۱۳۳۶ خورشیدی در مجلات اطلاعات هفتگی، یغما، ارمغان، وحید، سخن، آینده و هلال پاکستان و غیره به چاپ رسیده و نخستین کتاب وی تاریخ سمنان در فروردین ۱۳۴۱ خورشیدی در تهران انتشار یافت و تاکنون تعداد آن به ۱۰۸ مجلد رسیده‌است.


از مهمترین آثار او تاریخ نهضت‌های ملی ایران در پنج جلد، تاریخ نهضت‌های فکری ایرانیان در ۱۱ جلد، تاریخ علوم و فلسفه ایرانی، تاریخ عرفان و عرفان ایرانی، نقش ایرانیان در تاریخ و تمدن جهان، نگین سخن شامل شیواترین آثار منظوم ادبیات پارسی در ۱۳ جلد و مجموعه‌های اشعار و کتابهای دیگر اشاره نمود. از دیگر آثار وی می‌توان به کتاب تاریخ سنگسر اشاره کرد که نگاه کاملی به تاریخ شهرستان مهدیشهر (سنگسر) دارد.

 منبع : ویکی پدیا

+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 22:6  توسط عبدالمجید ایدی  | 

 

مورخ، محقق.
تولد: 1286.
درگذشت: 20 آذر 1366.
عباس پرویز، فرزند حسین پرویز (آزادیخواه عضو حزب دمكرات از سال 1327 ق. به بعد و از مؤسسان و مدیر كتابخانه‏ى تهران)؛ چندى در فرانسه تحصیل كرد. پس از بازگشت به ایران در سمت معلمى دبیرستان‏ها سال‏هاى دراز تدریس كرد و كتاب‏هاى درسى نوشت. وى از سال 1351 به مدت یك سال در مؤسسه‏ى انتشارات دانشگاه تهران به ویراستارى مشغول بود. فهرست تألیفات وى به شرح زیر است: تاریخ اروپا در قرون وسطى (1316)؛ تاریخ اروپا در قرون هفدهم و هیجدهم (براى پنجم ادبى، 1316)؛ تاریخ ایران در قرون نوزدهم و بیستم (1316)؛ تاریخ دو هزار و پانصد ساله‏ى ایران (1343)؛ جغرافیاى اقتصادى ایران و انگلیس و فرانسه و آلمان (1318)؛ از طاهریان تا مغول (1320)؛ فهرست تاریخ ایران (1326)؛ تاریخ دیالمه و غزنویان (1336)؛ تاریخ ایران بعد از اسلام تا عصر حاضر، (تاریخ روابط ایران با اروپاییان در دوران سلطنت صفویه و قاجاریه، تاریخ عمومى و اروپا از قرون وسطى تا پایان جنگ بین‏المللى اول، جغرافیاى اقتصادى عمومى ایران (براى سال ششم ادبى)؛ از عرب تا دیالمه؛ تاریخ تمدن جدید دنیا و ایران؛ سلاجقه و خوارزمشاهیان؛ قیام ایرانیان در راه تجدید مجد و عظمت ایران؛ كلیات جغرافیا (با همكارى نصرالله فلسفى و على‏اصغر شمیم). مقاله‏هایى از وى در نشریه‏ى «بررسیهاى تاریخى» به چاپ رسیده است.

منبع : راسخون

 

+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 22:0  توسط عبدالمجید ایدی  | 

هفتمین شماره فصلنامه «مطالعات تاریخ فرهنگی» منتشر شد.

هفتمین شماره فصلنامه «مطالعات تاریخ فرهنگی» منتشر شد.

هفتمین شماره نشریه انجمن ایرانی تاریخ با عنوان «مطالعات تاریخ فرهنگی»، به مدیر مسئولی دکتر صادق آئینه وند و سردبیری دکتر علی محمد ولوی منتشر شد. این مجله دارای هفت مقاله است که ذیلاً چکیده آنان ارائه می شود.

جابربن یزید جعفی

و بررسی اتهام غلوّ درباره وی

 

دکتر عباس احمدوند

 سعید طاوسی مسرور


استادیار دانشگاه شهید بهشتی

دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه تهران


«ابومحمد جابربن یزید جعفی کوفی» (متوفی 128 ﻫ.ق)، از اصحاب نامدار امام محمدباقر و امام صادق (علیهما السلام) است. او از بزرگ‌ترین علمای شیعه‌ی امامیه بود و به رجعت اعتقاد داشت. به‌دلیل توجه جابر به بطون آیات و احادیث، که در برخی روایات و اقوال منقول از او نیز تصریح شده است، غالیان او را از پیشکسوتانِ خویش معرفی کرده‌اند. سوءاستفاده‌ی غالیان از نام و شخصیت وی باعث شده است برخی جابر جعفی را شبه‌غالی بدانند و او را از غالیانِ نیمه‌افراطی محسوب کنند. عده‌ای نیز او را به‌صراحت غالی معرفی کرده‌اند. حال آنکه با بررسی علل جرح وی نزد برخی رجالیانِ متقدمِ شیعه و با استناد به روایات وارده در مدح وی و اقوال فرقه‌نگاران متقدمِ شیعه در ردّ تهمت غلوّ از او، و نیز دقت در نوع روایات وی و توجه به امور باطنی در آنها که مستعد سوءاستفاده‌ی غلات است، می‌توان جابر جعفی را از اتهام غلوّ مبرّا دانست.

واژه های کلیدی: جابر جعفی، امام محمد باقرعلیه‌السلام، امام جعفرصادق علیه‌السلام، شیعه‌ی امامیه، رجعت، مهدویت، غلوّ، غالیان، کوفه.

 


پیشکش

و نقش آن در روابط ایران با کمپانی‌های هند شرقی در دوران صفوی

نزهت احمدی

 زهرا زارعیان جهرمی

استادیار دانشگاه الزهرا(س)

کارشناس ارشد تاریخ ایران


عصر صفویه از نظر رشد مناسبات بین‌المللی، یکی از دوره‌های مهمِ تاریخِ ایرانِ میانه است. در این دوره، علاوه بر تمایل بسیارِ حکومت صفوی برای ارتباط با دولت‌های غربی، این دولت‌ها هم به دلیل اوضاع پیش آمده در غرب، به شرق تمایل داشتند. این ارتباطات فقط سیاسی نبود، بلکه ایجاد روابط تجاری، به‌ویژه برای کمپانی‌های تجاریِ جدیدالتأسیس در شرق، اهمیت خاصی داشت. این کمپانی‌ها مایل به تجارت با ایران بودند. از این روی، برای پیشبرد امور تجاری خود مجبور به برقراری ارتباط با برخی مقامات درباری، همچون صدراعظم، مستوفی خاصه و شه‌بندرِ بندرعباس بودند. از آنجا که این افراد نقشی تعیین‌کننده در فعالیت‌های بازرگانی، به‌ویژه عقد قرارداد و کسب امتیازات داشتند، جلب نظرشان اهمیتی بسیار داشت. علاوه بر این، جلب حمایت حاکمان شهرهای قرار گرفته در مسیر تجارت، بسیار کارساز بود. در نتیجه، کمپانی‌ها از هر وسیله‌ای از جمله، پیش‌کش و رشوه سود می‌جستند تا حمایت این افراد را جلب و حتی رقبای خود را از دور خارج کنند.

در اینجا، این پرسش مطرح است که «پیشکش چه تأثیری در روابط میان کمپانی‌های هند شرقی و حکومت صفوی داشته است؟» بنابر قرائن، به نظر می‌رسد پیشکش و هدایا باعث نفوذ این کمپانی‌ها در ارکان دولت و در نتیجه، پیشرفت تجارت آنها با ایران می‌شد و بازار رقابت میان کمپانی‌ها را داغ‌تر می‌کرد. هر یک از کمپانی‌ها برای رسیدن به امیال خود، می‌کوشید پیشکشی مناسب‌تر هدیه دهد و افراد بیشتری را با خود همداستان کند.

در اینجا، کوشیده‌ایم از منابع غیر ایرانی ـ‌که البته بیشتر نیز به این موضوع پرداخته‌اند ـ استفاده کنیم. سپس با تحلیل مطالب، نقش و تأثیر این هدیه‌ها را در پیشبرد اهداف کمپانی‌ها در ایران روشن خواهیم ساخت.

واژه های کلیدی: ایران، کمپانی هند شرقی، تجارت، پیشکش، صفویه.


بازخوانی نیت مند اسناد در پژوهش های تاریخی

پیشنهاد مدلی دومتغیّره برای بازتفسیرِ رخدادهای تاریخ معاصر ایران

محسن خلیلی

دانشیارعلوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد


سند به‌مثابه مادّه‌ی خام در گزارشِ رویدادهای تاریخی حضور دارد. گاهی فقط برای معطوف‌کردن متن به چشم‌نوازشدنِ استنادهای پی‌درپی از اسناد بهره می‌گیریم و گاهی که خود را به نگره‌ای پیشینی مجهّز ساخته‌ایم، از اسناد بهره می‌بریم. اگر سند را مادّه‌ی خامِ چندمنظوره بدانیم، کارویژه‌ی آن عبارت خواهد بود از: عاملِ میانجیِ جهشِ کیفی از کتابتِ وصف‌گونه به تبیینِ رویدادهای تاریخی. بایسته است‌ در بررسی رویدادها، با تکیه بر وصف و شرح، به بیان دالّی و تفهّمِ رویداد دست یازیم؛ این امر به کاربستِ شیوه‌های نوین پژوهش منوط است. در تفهّمِ رویدادهای تاریخی، اسناد، خودبه‌خود سخن نمی‌گویند، بلکه مؤلفه‌های پژوهشیِ کمک‌دهنده اسناد را به برون‌افکندنِ درون‌مایه‌های خود وادار می‌کنند. در روایت‌های وصف/ شرح‌گونه از رخدادهای تاریخی، اسناد ارزشی یکسان دارند؛ ولی در بیان‌های نگره‌مندانه‌ی تاریخی، از ارزش برخی سندها کاسته، و بر اهمیّت برخی دیگر افزوده می‌شود. نگارنده می‌کوشد با تکیه بر برخی از اسناد دوران قاجار، الگویی را در پژوهش‌های تاریخیِ مبتنیِ بر اسناد پیشنهاد دهد که به‌نظر می‌رسد ما را به حیطه‌ی درون‌نگریِ تاریخِ تحوّلات ایرانِ معاصر رهنمون خواهد ساخت.

واژه های کلیدی: پژوهش تاریخی، اسناد، الگوی تحلیل اسناد، تاریخ معاصر ایران.

 


شکل‌گیری و عملکرد انجمن بلدیّه اصفهان

در دوره‌ی اول مجلس شورای ملی

 

حجت فلاح توتکار

 محمد بیطرفان

استادیار تاریخ دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین

دانشجوی کارشناسی ‌ارشد تاریخ دانشگاه بین‌المللی امام‌خمینی قزوین


در پی انقلاب مشروطه، زمینه‌ی حضور مردم در ساماندهی قلمروهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی فراهم شد. توده‌ی مردم بعد از قرن‌ها تحمل استبداد، زمینه‌ی حضور و مشارکت خود را در تعیین سرنوشت خویش فراهم آوردند. همین امر، زمینه‌های فوق‌العاده‌ای را برای احساسِ ضرورت ِتدوینِ قانون بلدیه از سوی نمایندگان مجلس شورای ملی فراهم آورد. با تصویب و توشیح قانون بلدی در 20 ربیع‌الثانی 1325 برخی شهرهای ایران انجمن بلدیّه تشکیل دادند. یکی از این شهرها اصفهان بود. انجمن بلدیّه‌ی اصفهان توانست برخی فعالیت‌های عام‌المنفعه‌ی شهری را مثل حفظ بهداشت و نظافت شهری، اعلام نرخ ارزاق، مقابله با کم‌فروشی و گران‌فروشی، مرمت آثار تاریخی، روشنایی شهر و ... برای رفاه و آسایش مردم اصفهان انجام دهد.

واژه های کلیدی: اصفهان، انتخابات، انجمن بلدیّه، اداره بلدیّه، وثیق‌الملک.

 


رشد کشاورزیِ تجاری و پیامدهای آن در نیمه‌ی دوم قاجاریه

مطالعه موردی: ولایت قاینات

زهرا علیزاده بیرجندی

علی آرامجو

استادیار گروه تاریخ دانشگاه بیرجند

دانش‌آموخته کارشناسی ارشد تاریخ تمدن و فرهنگ ملل اسلامی


تحولات اقتصاد ایران در نیمه‌ی دومِ حکومت قاجاریه، حوزه‌های مختلف کشور را دستخوش تغییر کرد. کشاورزی نیز مانند دیگر عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی، از این تغییرات متأثر شد. بررسی تأثیر تحولات اقتصادیِ قاینات در نیمه‌ی دوم حکومت قاجاریه بر کشاورزیِ این ولایت و پیامد‌های آن، مسئله پژوهش حاضر است. بنا بر یافته‌های این پژوهش، به‌دنبالِ توسعه‌ی دادوستد‌های خارجی و داخلی که ولایت دورافتاده و مرزیِ قاینات را به حلقه‌ای مهم در تجارت روسیه، هند بریتانیا و ایران در شرق کشور در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم تبدیل کرد، کشاورزیِ این ولایت نیز به‌سوی تجاری شدن سوق یافت. افزایش تولید محصولات صادراتی مانند تریاک، زعفران و ابریشم و کاهش تولید اقلام ضروری مانند گندم و جو از مشخصه‌های این روند جدید بود.

 

واژه های کلیدی: کشاورزی تجاری، قاجاریه، قاینات، بیرجند، اقتصاد.

 


واکاوی کاربرد رنگ سیاه در میان عباسیان

علی ناظمیان فرد

استادیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد


سیاهی جامه‌ها و پرچم‌های عباسیان در دوران نهضت و نظام، موجب اشتهار آنها به مسوّده شد و به تبعِ آن، مبلّغان و کارگزاران فرهنگیِ آنها این اندیشه را در تاریخ‌نگاری اسلامی مطرح ساختند که رنگ یاد شده، مختص خاندان عباسی و هواداران آنها بوده است.

پرسش کانونیِ این مقاله این است که «برگرفتن رنگ سیاه از جانب عباسیان، معطوف به کدام هدف بود؟»

این مقاله می‌کوشد با رویکردی توصیفی‌ـ‌تحلیلی، نشان دهد که عباسیان در دوره نهضت، به بهانه‌ی سیاهپوشی در عزای شهیدان آل‌محمد، از رنگ سیاه به‌مثابه ابزارِ تحریک عواطف شیعیان و علویان با هدف جذب آنها در مبارزه با امویان استفاده کردند؛ اما در دوره‌ی نظام، با ادعای تأسی به رنگ پرچم پیامبر، خوش‌یمنیِ رنگ سیاه برای خاندان عبدالمطلب، و تکیه بر روایت نجات‌بخشی از شرق، کوشیدند از این رنگ، به‌منزله‌ی ابزاری برای کسب مشروعیت سیاسی بهره بگیرند.

 

واژه های کلیدی: رنگ سیاه، عباسیان، علویان، مأمون، منصور.

 

 


علل شکست زنان چپ‌گرای فعال در جنبش زنان

از انقلاب مشروطه تا کودتای 28 مرداد

یاسمن یاری

دانشجوی دکتری دانشگاه تهران


موضوع این پژوهش، جنبشِ زنانِ ایران از انقلاب مشروطه تا کودتای 28 مرداد است. این نوشتار می‌کوشد به این پرسش پاسخ گوید که «چرا فعالیت‌های زنان چپ‌گرا در جنبشِ زنانِ ایران، در این برهه‌ی زمانی شکست خورد؟» برای ریشه‌یابیِ این رخداد، از نظریه‌ی کارکردگراییِ پارسونز استفاده شده است. مدعای این پژوهش چنین است که: سازمان‌های چپ‌گرای فعال در جنبشِ زنانِ ایران، به‌دلیل مطابقت نداشتن با فرهنگ اجتماعی ایران، دنبال نکردن اهداف اولیه (کسب حقوق زنان) و پایدار نبودن شکست خوردند. نتیجه‌ی بررسی‌ها نشان می‌دهد که گروه‌های زنانِ چپِ فعال در جنبش زنان ایران، در دوره‌ی پهلوی دوم، به علت وابستگی به احزاب چپ، به‌ویژه حزب توده صدمات بسیاری دیدند و مشکلاتی که ستون‌های حزب توده را به لرزه درآورد، سازمان‌های زنانِ وابسته به این حزب را هم گرفتار کرد و به شکست فعالیت‌های آنها در جریان جنبشِ زنانِ ایران منجر شد.

 

واژه های کلیدی: جنبش زنان، گروه‌های چپ‌گرا، سوسیالیسم، کمونیسم.

 

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 15:14  توسط عبدالمجید ایدی  | 

محورها و موضوعات پیشنهادی انجمن ایرانی تاریخ جهت دستیابی به الگوی تاریخی پیشرفت در عرصه فرهنگ و تمدن اسلامی - ایرانی

محورها و موضوعات پیشنهادی انجمن ایرانی تاریخ جهت دستیابی به الگوی تاریخی پیشرفت در عرصه فرهنگ و تمدن اسلامی - ایرانی

محورهای پیشنهادی عوامل و موانع الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت

چندی پیش به پیشنهاد مرکز الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت، انجمن ایرانی تاریخ اقدام به برگزاری و تشکیل جلساتی در ارتباط با «عوامل و موانع پیشرفت فرهنگ و تمدن اسلامی-ایرانی» نمود. حاصل این جلسات تدوین محورها و موضوعاتی جهت شناسایی عوامل و موانع  پیشرفت تاریخی فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی به منظور دستیابی به پارادایم‌ها و گفتمان‌های زمینه ساز پیشرفت و رکود و به کارگیری نتایج آن در پاسخ به مسائل بنیادین و پرسش‌های جامعه کنونی بود.



ذیلاً مشروح این محورها جهت بهره برداری دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری رشته های تاریخ، تاریخ و فرهنگ و تمدن اسلامی و دیگر رشته های مرتبط اعلام می شود. یادآور می شود دانشجویان و محققان می توانند از موضوعات پیشنهادی فوق الذکر الگو برداری کرده و موضوعات متناسب با پایان نامه های تحصیلی و تحقیقاتی خود را انتخاب نمایند.



این محورها با اهداف زیر طراحی شده اند:

1. شاخصه‌ها، مولفه‌ها و ساختار فرهنگ و تمدن اسلامی

2. دلایل و عوامل پیشرفت تمدن ایران و اسلام

3. دلایل و عوامل ضعف، رکود تاریخی تمدن اسلامی

4. دستیابی به الگوی پیشرفت بر مبنای مولفه‌های فرهنگی تمدنی اسلامی- ایرانی

5. شناسایی اصلی ترین پارادایم ها و گفتمان های زمینه ساز پیشرفت جهت کمک به طراحی سند


محورها و موضوعات به شرح زیر می باشد:


1-مباحث ماهوی مرتبط با فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی

-چیستی؛ ماهیت، تعریف مفاهیم


آ-تعریف فرهنگ و تمدن، جهان اسلام و ایران، فرهنگ و تمدن جهان اسلام و ایران

ب-تمدن اسلامی یا تمدن در جهان اسلام یا تمدن مسلمانان

ج-پیدایش، پیشرفت، پسرفت، رکود، توسعه، انحطاط و الگوی پیشرفت

د-نسبت بین فرهنگ و تمدن،  با اسلام و ایران

ه-مفهوم تاریخی فرهنگ و تمدن


-عناصر و مولفه‌ها

-شاخصه‌ها و ساختارها‌


أ-دستگاه‌های مفهومی و سرمشق‌ها(پارادایم های) تمدن ساز فرهنگ مسلط در هر دوره و تاثیر آن بر پیشرفت و انحطاط تمدنی(هژمونی ادوار مختلف تاریخی و تاثیر مثبت و منفی آن در فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی)

ب-نسبت هژمونی و فرهنگ و تمدن


2-سرچشمه‌های تمدن اسلامی

- قرآن

-سنت نبوی

-ضریب نفوذ آموزه‌های دینی در سیاست اقتصاد، فرهنگ و ... و تاثیر آن بر پیشرفت و رکود

-میراث ملل مختلف (ایرانیان- یونانیان- رومیان- سریانیان- هندیان و ...) و نسبت آن با فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی


3-گفتمان‌ها

-نسبت گفتمان عقلانیت و پیشرفت در فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی

-نسبت گفتمان نقلی و پیشرفت در فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی

-نسبت گفتمان اشراقی و پیشرفت در فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی

-نسبت گفتمان تجربی و علوم طبیعی  در فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی


4-نهادهای علمی و فرهنگی و نهادهای دیگر جامعه

-جایگاه علم و عالمان در قرآن و سیره نبوی

-مراکز علمی (مساجد، مدارس،  کتابخانه‌ها،  بیت الحکمه، رباط‌ها، مکتب‌خانه‌ها و ...)

-نهادهای رسمی(حکومتی) و غیر رسمی(مردمی) علمی و فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی

-روش های علمی و آموزشی

-منابع مالی مدارس و مراکز علمی(خیرات، زکات، صدقات، صله‌ها، وجوهات و...)

-نهادهای دینی و پیشرفت و رکود (فقاهت، نقابت، وقف، اجتهاد، مرجعیت و ...)


5-سیاست و قدرت

-حضور قومیت‌ها در حاکمیت


أ-شرایط غلبه عرب بر حاکمیت وتأثیرآن برپیشرفت یارکودعلمی،فرهنگی­ وتمدنی

ب-حضور عنصر ایرانی در حاکمیت وتأثیرآن برپیشرفت یارکودعلمی،فرهنگی­ وتمدنی

ج-شرایط غلبه ترکان وتأثیر آن برپیشرفت یارکود علمی، فرهنگی وتمدنی

د-شرایط غلبه مغولان وتأثیر آن برپیشرفت یارکود علمی، فرهنگی وتمدنی

ه-اقتدار غیر رسمی (مذاهب، جنبش‌های سیاسی-اجتماعی) و نسبت آن با پیشرفت یا رکود علمی،فرهنگی ­وتمدنی

و-تمرکز گرایی سیاسی و نسبت آن با پیشرفت و رکود علمی، فرهنگی­ وتمدنی

ز-تمرکز زدایی سیاسی و نسبت آن با پیشرفت و رکود علمی، فرهنگی­ وتمدنی

ح-امنیت و پیشرفت و نسبت آن با پیشرفت و رکود علمی، فرهنگی­ وتمدنی

ط-نهاد خلافت و نسبت آن با پیشرفت و رکود علمی، فرهنگی­ وتمدنی

ی-نهاد سلطنت و نسبت آن با پیشرفت و رکود علمی، فرهنگی ­وتمدنی

ک-نهاد امارت و نسبت آن با پیشرفت و رکود علمی، فرهنگی­ وتمدنی


6-مکاتب فکری و طریقت‌ها

-مکاتب فقهی (حنبلی، حنفی، شافعی، مالکی، شیعی و...) و نسبت آن با الگوی پیشرفت و رکود فرهنگی و تمدنی

-مکاتب کلامی (معتزله، اشاعره،  شیعه، مرجئه، خوارج، زیدیه و...) و نسبت آن با الگوی پیشرفت و رکود تمدنی

-مکاتب فلسفی، و نسبت آن با الگوی پیشرفت و رکود تمدنی

-مکاتب عرفانی و طریقت‌ها و نسبت آن با الگوی پیشرفت و رکود تمدنی


أ- ظهور گفتمان‌های عرفانی؛ شاخصه‌ها و مولفه‌ها

ب- تطور و تحول گفتمان‌های عرفانی در ادوار تاریخی اسلامی


7-اقتصاد و تمدن اسلامی – ایران

-نوع زندگی اقتصادی(روستایی-کشاورزی، شهری-مبادله ایی، خرده صنعتی و...) و نسبت آن با پیشرفت فرهنگی و تمدنی

-راه‌ها و مسیرهای اقتصادی، جاده ابریشم- کاروانسراها- امنیت جاده‌ها

-بازرگانی و کانون‌های تجاری

-روستاها؛ رونق، تخریب و گرایش به روستا نشینی

-تشکیلات مالی و نهادهای اقتصادی (بازار و کاروانسرا و کانونهای تولیدی و...)

-سیاستهای اقتصادی پولی و مالی و نسبت آن با پیشرفت و رکود

-جغرافیای جهان اسلام و پیشرفت

-شهرسازی و شهرنشینی


8-هنر و معماری به عنوان شاخصه فرهنگ و تمدن

-نوع شناسی هنر به عنوان شاخصه فرهنگ و تمدن و نسبت آن با گفتمانهای سیاسی

-هنر اسلامی و نسبت آن با گفتمانهای فرهنگی

-نوع شناسی هنر  اسلامی و نسبت آن با گفتمانهای علمی

-هنر اسلامی و نسبت آن با گفتمانهای اقتصادی

-نوع شناسی معماری اسلامی ایرانی به عنوان شاخصه فرهنگی تمدنی و نسبت آن با گفتمانهای سیاسی ادوار تاریخی

-نوع شناسی معماری اسلامی ایرانی و نسبت آن با گفتمانهای علمی ادوار مختلف

-هنر و هویت اسلامی


9-دیوانسالاری و دیوانسالاران

-دیوانسالاری و تمدن اسلامی

-دیوانسالاری ایرانی؛ تسامح یا تعصب

-دیوانسالاری؛ زبان فارسی و فرهنگ ایرانی

-دیوانسالاران و حاکمیت


10–وضعیت اجتماعی و فرهنگ و تمدن اسلامی - ایرانی

-تحول در قشربندی اجتماعی


أ-دهقانان

ب-شعرا، ادبا، نویسندگان

ج-نظامیان- سپاهیان

د-روحانیون- فقها و متولیان مذهبی

ه-اصناف؛ (ادبی، علمی، اقتصادی، نظامی و...)


-مردم و تحولات نظام ارباب - رعیتی در دوره های مختلف تاریخ ایران و اسلام


أ-مردم (رعیت) در آموزه های دینی و تاثیر آن بر پیشرفت  و رکود (امر به معروف و نهی از منکر، تولی و تبری و...

ب-مشارکت سیاسی مردم و نسبت آن با  پیشرفت تمدنی

ج-تاثیر ضریب مشارکت اقتصادی مردم بر پیشرفت و رکود تمدنی...

د-تطور و تحول جایگاه و نقش رعیت در تمدن ایرانی اسلامی

-نقش و جایگاه زنان در اسلام و تاریخ تمدن اسلامی


أ-زن از نظر قرآن و سیره پیامبر

ب-زن در ادوار تاریخی با تکیه بر منابع


-وضعیت پوشاک، خوراک، بهداشت و...

-جنبش‌های اجتماعی

-اصناف و طریقتها


11-گسترش مناسبات با غرب و تاثیر آن

-تحولات اقتصادی

-تحولات اجتماعی

-تحول فرهنگ و اندیشه

-موانع تاریخی پیشرفت و توسعه


12-زمینه ها، سوابق و نتایج اصلاحات تاریخی در ایران

-اصلاحات در ایران

-مصلحان


13-فرهنگ و تمدن اسلامی و جوامع امروزی مسلمان

-رابطه میراث و تمدن اسلامی با جوامع امروزی مسلمان

-هویت جوامع اقلیت مسلمان در کشورهای غیر مسلمان و رابطه آنان با میراث فرهنگ و تمدن اسلامی


14-بررسی و ترسیم فرایند و روند واقعی پویایی و ضعف هر کدام از شاخصه ‌های تمدنی فوق در ادوار تاریخی  فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی

-ریشه یابی علل و عوامل اوج و افت فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی در ادوار مختلف


منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 15:12  توسط عبدالمجید ایدی  | 

دیدار جمعی از دبیران تاریخ استان البرز با ریاست انجمن ایرانی تاریخ

دیدار جمعی از دبیران تاریخ استان البرز با ریاست انجمن ایرانی تاریخ

دیروز چهارم بهمن، انجمن ایرانی تاریخ میزبان نشست تعدادی از دبیران تاریخ استان البرز با رئیس انجمن ایرانی تاریخ بود.

دیروز چهارم بهمن، انجمن ایرانی تاریخ میزبان نشست تعدادی از دبیران تاریخ استان البرز با رئیس انجمن ایرانی تاریخ بود.


در این دیدار یک ساعته دکتر ولوی، رییس انجمن تاریخ، ابتدا شرح مختصری از اهمیت جایگاه انجمن های علمی و تاریخچه ای از تشکیل آنها درجهان و ایران و سپس توضیحاتی از اهم فعالیت های انجمن ایرانی تاریخ در حوزه انتشار مجله، کتاب، طرح های  پژوهشی، کارگاه های آموزشی و... دادند.


ایشان در ادامه از حضور کمرنگ دبیران آموزش و پرورش در فعالیت های انجمن علمی تاریخ، ابراز نارضایتی کردند و در ادامه به بیان توضیحاتی پیرامون درک جایگاه انجمن علمی تاریخ و اهمیت همکاری دبیران با این انجمن پرداختند.


وضعیت آموزش تاریخ در مدارس بخش دیگری از مباحث مطرح میان رئیس انجمن و معلمان بود. تدریس تاریخ از سوی افراد غیرمتخصص و در حاشیه قرار گرفتن دانش آموختگان این حوزه، اختصاص ساعت درس تاریخ به دروس دیگر، بی اهمیتی مدیران مدارس به آموزش تاریخ، بی علاقه بودن دانش آموزان در یادگیری تاریخ و سرفصل های خشک کتاب های درسی از رووس این مباحث بود.


دکتر ولوی این آسیب ها را سبب ایجاد شکاف بین نسل جوان و پیشینه تاریخی اش عنوان کرد و افزود  اگر تدبیری اندیشیده نشود در آینده ای نه چندان دور، بحران های عمیقی پیش رو خواهیم داشت. بنابراین از دبیران حاضر در جلسه خواست با همت و پشتکار وارد میدان شوند و برای بهتر شدن وضعیت جایگاه این رشته در کشور با همه توان خود بکوشند.


جلسه با پرسش های معلمان و ارائه پاسخ توسط رئیس انجمن پایان یافت.  

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 15:11  توسط عبدالمجید ایدی  | 

نشست تخصصی با عنوان «رویکردها، الگوهای نظری و روش­ شناسی پساساختارگرایی و تأثیرات آن بر گفتمان تاریخی»

نشست تخصصی با عنوان «رویکردها، الگوهای نظری و روش­ شناسی پساساختارگرایی و تأثیرات آن بر گفتمان تاریخی»

«رویکردها، الگوهای نظری و روش­ شناسی پساساختارگرایی و تأثیرات آن بر گفتمان تاریخی»، بحث پنجم از سلسله مباحث روش شناسی، فلسفه تاریخ و تاریخ نگاری است که با حضور دکتر نوذری در پژوهشکده برگزار خواهد شد.

نشست تخصصی با عنوان «رویکردها، الگوهای نظری و روش­ شناسی پساساختارگرایی و تأثیرات آن بر گفتمان تاریخی» به همت گروه روش­ شناسی و تاریخ نگاری با حضور دکتر حسینعلی نوذری روز سه شنبه 17 بهمن ماه در محل پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار خواهد شد.


پساساختارگرایی جنبشی است که با موجی از تفکر روشنفکران و اندیشمندان فرانسوی سال­های پس از جنگ جهانی دوم به ویژه پس از دهه 1960 گره خورده است که معدودی از آنها خود را پساساختارگرا نامیده­ اند؛ اندیشمندانی همچون ژاک دریدا، ژولیا کریستوا، رولان بارت، ژیل دلوز، فلیکس گاتاری و میشل فوکو. پساساختارگرایان تمامی حوزه­ های دانش - تاریخ، فلسفه، سیاست، جامعه­ شناسی، مردم­ شناسی، ادبیات، روان ­شناسی و ... - را متنی یا بافتاری  (Textual) می­ دانستند. آثار آنها نظریه سیاسی، نقد ادبی، فلسفه، نظریه روان­ کاوی، نشانه­ شناسی، ساختارگرایی و در بعضی موارد فمینیسم را به هم می­ آمیزد.


آنها سه ایده کلی را از ساختارگرایان به ارث برده ­اند:

1-     زبان نمی­ تواند به خارج از خودش اشاره کند؛

2-     زبان معنا را منعکس نمی­ کند بلکه آن را تولید می­ کند؛

3-     زبان فردیت را بیان نمی­ کند.


«رویکردها، الگوهای نظری و روش­ شناسی پساساختارگرایی و تأثیرات آن بر گفتمان تاریخی»، بحث پنجم از سلسله مباحث روش شناسی، فلسفه تاریخ و تاریخ نگاری است که با حضور دکتر نوذری در پژوهشکده برگزار خواهد شد.


پژوهشکده تاریخ اسلام در خیابان توانیر، خیابان رستگاران، کوچه شهروز شرقی، پلاک 9 واقع است.


منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 15:10  توسط عبدالمجید ایدی  | 

1 نسخه چاپی RSS
شیوه نامه دایره المعارف بزرگ اسلامی منتشر شد

شیوه نامه دایره المعارف بزرگ اسلامی منتشر شد

کتاب «شیوه‌نامۀ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی» زیر نظر محمد خاکی در هفت فصل منتشر و در دسترس عموم قرار گرفت.

کتاب «شیوه‌نامۀ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی» زیر نظر محمد خاکی منتشر و در دسترس عموم قرار گرفت.

در کتاب آمده است: آنچه در این شیوه‌نامه فراهم‌آمده، حاصل حدود 29 سال کار استادان، پژوهشگران، مؤلفان و ویراستارانِ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به ریاست و سرپرستی علمی استاد بزرگوار آقای محمدکاظم موسوی بجنوردی است که در بخش ویرایش و چاپ این مرکز گردآمده، و اینک تدوین‌شده‌است.

در این مدت برای تنظیم قواعد کارهای علمی در مرکز و یکسان‌سازی مقالات از نظر ضوابط تألیف و ویرایش و نحوۀ ارجاع به مآخذ و ... ، از این منابع بهره گرفته‌شده‌است:

1. ابتکارات و نواندیشیهای سرپرست علمی و سرویراستار مرکز.

2. اطلاعات و تجربیات استادان همکار مرکز.

3. دائرةالمعارفها و کتابهای مرجع.

4. کتابها و مقالات علمی استادان صاحب‌نظر دربارۀ تألیف، ویرایش و فن چاپ.

5. شیوه‌نامه‌های مراکز علمی مشابه این مرکز.

این شیوه‌نامه در 7 فصل تدوین شده است:

فصل اول ـ کلیات، شامل توضیحاتی دربارۀ مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، معرفی مجموعۀ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، و گردش کار در مرکز.

فصل دوم ـ مقالات، شامل ساختار و بخش‌بندی، ارجاع در متن، مآخذ پایان مقاله، منابع دیجیتال، تهیۀ فهرست الفبایی، بزرگ‌نویسی، دستور خط، نشان‌گذاری، اعداد و تاریخها، اَعلام، پانوشت، و نمایانه‌ها.

فصل سوم ـ اجزاء دیگر، شامل آوانگاری، و صفحه‌های آغازین و پایانی.

فصل چهارم ـ حروف‌چینی و نمونه‌خوانی.

فصل پنجم ـ پیوستها، شامل زبان معیار، درست و غلط، ساختمان فعل، کلمه‌های مرکب، نمونۀ فهرست الفبایی، سوره‌های قرآن کریم، حروف الفبای چند خط، ماهها و سالها، نشانه‌ها و اختصارات، قلمها و اندازه‌ها، اسفار کتاب مقدس، بررسی نقدها، ارجاع به ترجمه‌ها، فیپا، و شابک.

فصل ششم ـ توضیحات.

فصل هفتم ـ منابع و مآخذ.


+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 15:9  توسط عبدالمجید ایدی  | 

انتشار شماره چهاردهم فصلنامه «مطالعات تاریخ اسلام»

انتشار شماره چهاردهم فصلنامه «مطالعات تاریخ اسلام»

فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام به صاحب‌امتیازی پژوهشکده تاریخ اسلام، مدیرمسوولی سیدهادی خامنه‌ای و سردبیری مهدی محقق شماره چهاردهم خود را منتشر کرد.

فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام به صاحب‌امتیازی پژوهشکده تاریخ اسلام، مدیرمسوولی سیدهادی خامنه‌ای و سردبیری مهدی محقق منتشر می‌شود.

این شماره از فصلنامه، هفت مقاله را شامل می‌شود. محمدجواد ابوالقاسمی و کاظم قاضی‌زاده نویسندگان نخستین مقاله‌اند که به مساله تفویض تشریع احکام در سیره پیامبر اکرم(ص) از نگاه عالمان اهل سنت می‌پردازند.

یکی از مباحث پرچالش میان مورخان و سیره‌نگاران، حوزه اختیارات پیامبر اکرم(ص) در تشریع احکام الهی است که یکی از مسایل آن تحت عنوان «نظریه تفویض امر دین به پیامبر اکرم(ص)» در بین علمای شیعه و سنی با چالش فراوان روبه‌روست. این مقاله نظریه مذکور را با تاکید بر آرای عالمان اهل سنت مورد بحث قرار می‌دهد. در این نگاه، تفویض عبارت است از واگذاری و محول کردن تمام و کمال کار، اختیار و اعتبار و جایگاه خود به کسی که در کفایت، علم، قدرت و تدبیر او تردیدی وجود ندارد.

نویسندگان این مقاله چنین استدلال می‌کنند که واژه تفویض معانی و کاربردهای مختلفی دارد که نمی‌توان همه موارد و مصادیق آن را مردود دانست، بلکه اگر این نظریه به غلو و اندیشه مفوضه منجر شود به صورت قطع مردود است اما اگر معنای آن تفویض، تبیین و تشریع بخش‌هایی از احکام الهی به پیامبر اکرم(ص) باشد این نظر جای تامل دارد، زیرا علاوه بر نظر اکثریت علمای شیعه که این حق را برای پیامبر(ص) قایلند، بخش عمده عالمان اهل سنت نیز این نظریه را قبول کرده‌اند.

آنان نتیجه می‌گیرند که برخی از علمای اهل سنت تا حدودی تفویض را به ویژه در تبیین شریعت به صورت مشروط و محدود در شان پیامبر(ص) قبول دارند و جزو سیره عمل ایشان می‌دانند. عده‌ای نیز این امر را قبول ندارند و بر نظریه وحی الهی یا اجتهاد النبی(ص) پافشاری می‌کنند و می‌گویند همه آن‌چه پیامبر(ص) بیان کرده‌اند وحی و الهام بوده است و امر شریعت به ایشان تفویض نشده است. عده‌ای دیگر از اهل سنت نیز بر اجتهاد رسول تاکید می‌کنند و می‌گویند اجتهاد به پیامبر(ص) تفویض شده است.

مقاله دوم به قلم مجتبی خلیفه و زمانه حسن‌نژاد به بررسی تجارت در قلمرو باوندیان اسپهبدیه طبرستان بین سال‌های 466 تا 606 هجری قمری می‌پردازد.

به اعتقاد این نویسندگان، یکی از علل جدایی سرزمین‌های جنوبی دریای خزر از سایر اراضی تحت قلمرو دولت‌های ایرانی و پس از آن اسلامی، علاوه بر دلایل جغرافیایی نوع اقتصاد و شیوه تولید آن بود. اتکا به تولیدات درون این سرزمین و استفاده از آن سبب می‌شد اهالی اغلب احتیاج‌شان را خود تهیه کنند و از برقراری ارتباط با سرزمین‌های دوردست بی‌نیاز شوند.
این ویژگی عاملی شد برای این‌که شهرنشینی و اقتصاد شهری که متکی بر تجارت در سطح گسترده بود و در سده‌های میانه در غالب شهرهای ایران رواج داشت، در قلمرو باوندیان و حتی تمامی سرزمین‌های حاشیه جنوبی دریای خزر دیرتر رشد کند. مجموعه این تحولات زمینه‌ساز رشد اقتصادی متکی بر تجارت طبرستان عصر باوندیان اسپهبدیه شد.

عالمان امامی و مبنای رفتار سیاسی آنان در دوره صفوی موضوع مقاله سوم است که توسط محمدکاظم رحمتی نوشته شده. به زعم این پژوهشگر، حکومت صفویه در نظر اکثر عالمان امامی، حکومت تمهیدگر ظهور دولت قائم تلقی شده و درجه‌ای از مشروعیت برای آن در نظر گرفته می‌شده است. در حقیقت این تلقی به شکل نظریه اتصال دولت صفوی به دولت قائم از همان آغاز ظهور صفویه پدید آمده و در سراسر زمان حیات آن به صورت اندیشه‌ای جدی از سوی عالمان امامی ترویج می‌شده و رساله‌های مستقلی نیز درباره آن به تحریر درآمده است. اگر تلقی مذکور دیدگاه تمام عالمان امامیه محسوب نمی‌شده اما تصویر غالب چنین بوده است.

علی رضاییان در مقاله چهارم، بررسی و مقایسه روند مشروعیت‌یابی سیاسی سلاطین سلجوقی: طغرل و سنجر را موضوع خود قرار داده است. وی در بخش نتیجه‌گیری بیان می‌کند که طغرل مانند حاکمان پیش از خود آل بویه، این عقیده را پذیرفته بود که حاکمیت در جهان اسلام حق خاندان عباسی است و توسط آنان به حاکمان و امرای دیگر تفویض می‌شود. او تلاش می‌کرد به حکومت تازه تاسیس سلجوقی مشروعیت الهی ببخشد.

این در حالی است که سنجر به نقش موروثی و استحقاق خویش به مقام سلطنت اتکا داشت و مدعی بود خداوند بی‌واسطه وی را برای سلطنت برگزیده است.

بررسی وضعیت شیعیان در حلب عهد بنی‌مرداس موضوعی است که در مقاله حبیب زمانی محجوب و احمد بادکوبه هزاوه مورد توجه قرار گرفته است.

بنی‌مرداس خاندانی شیعه از قبیله بنی کلاب بودند که در آستانه سده پنجم هجری قمری در شهر حلب به حکومت رسیدند تا آن‌که در سال 473 بنی‌عقیل قدرت سیاسی را از دست آنان گرفتند. نشر تشیع که از زمان حمدانیان آغاز شده بود در دوره بنی‌مرداس نیز تداوم یافت. امرای مرداسی با حمایت از عالمان و فقها و شاعران شیعی نقش مهمی در این عرصه ایفا کردند. در عصر بنی‌مرداس حوزه علمیه حلب رونق یافت و با گسترش مذهب تشیع بر تعداد شیعیان افزوده شد.

«اندیشه و عمل سیاسی سیدجمال‌الدین اسدآبادی در چالش با حکومت ناصری» عنوان مقاله ششم این فصلنامه است که علیرضا علی‌صوفی و عباس زارعی مهرورز نگارش آن را بر عهده داشتند. به گفته آنان در این مقاله سیدجمال‌الدین پس از ناامیدی از اصلاح حکومت به اندیشه و عمل انقلابی تمایل یافت. ثمره این اندیشه او درخارج از ایران ایجاد جنبش بیداری اسلامی در ابعاد فرهنگی ـ اجتماعی از سرزمین مصر و نشر رو به گسترش آن به سایر کشورهای اسلامی خاورمیانه بود. ارتباط میرزا رضای کرمانی با سیدجمال در قتل ناصرالدین شاه می‌تواند شاهدی بر این مدعا باشد.

پریسا قربان‌نژاد نیز در مقاله پایانی به بررسی علت‌ها و انگیزه‌های فتح اران از زمان فتح آن سرزمین تا پایان دوره امویان پرداخته است.

در ابتدا گسترش اسلام و دفاع از مرزهای شمالی هدف مقدس مسلمانان در فتح اران بود و تبلیغ اسلام و رساندن ندای توحید از اولویت‌های آنان به‌شمار می‌آمد و برای تثبیت حکومت اسلام با حاکمان، مردم محلی و مسیحیان به نرمی رفتار می‌شد و فاتحان که خود مبلغان اسلام هم بودند سعی می‌کردند احکام و اخلاق اسلامی را رعایت کنند اما این روند دیری نپایید زیرا پس از «عمر» در دوره خلافت عثمان به کارگیری خشونت برای مطیع کردن مردم و قتل و غارت و کسب غنیمت نمود بیشتری یافت و در واقع هدف‌های مادی جایگزین اهداف معنوی شدند.



منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 15:9  توسط عبدالمجید ایدی  | 

نمایه سازی اسناد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در دوره صفویه و قاجاریه

نمایه سازی اسناد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در دوره صفویه و قاجاریه

نمایه سازی 235 هزار برگ سند تاریخی مکتوب و تصویری از اسناد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در راستای ارائه خدمات پژوهشی در مدیریت امور اسناد و مطبو عات آستان قدس رضوی صورت گرفته است.

نمایه سازی 235 هزار برگ سند تاریخی مکتوب و تصویری از اسناد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در راستای ارائه خدمات پژوهشی در مدیریت امور اسناد و مطبو عات آستان قدس رضوی صورت گرفته است.

در راستای ارائه خدمات پژوهشی تعداد 235 هزار برگ سند تاریخی مکتوب و تصویری از اسناد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در دوره صفویه و قاجاریه در مدیریت امور اسناد و مطبو عات آستان قدس رضوی نمایه سازی شد.
مدیرامور اسناد و مطبوعات این سازمان از نمایه سازی 220 هزار برگ از اسناد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی از عصر صفویه تا قاجار و همچنین 15هزارعکس تاریخی و قدیمی خبرداد.

دکتر ابوالفضل حسن آبادی اظهار داشت: مراکزاسنادی و آرشیوی کشور به عنوان متولیان اصلی نگهداری و سازماندهی اسناد موظف هستند با اطلاع رسانی مناسب امکان دسترس پذیری به اطلاعات اسناد تاریخی را به طرق مختلف برای پژوهشگران ومحققان فراهم نمایند ونمایه سازی ازمهم ترین شیوه های معرفی اطلاعات اسناد ارزشمند نفیس تاریخی درحال حاضر محسوب می شود.

وی گفت: در پروژه «نمایه سازی» ، برای موضوعات مختلف دراسناد تاریخی یک Key word (کلید واژه) اختصاص داده می شود و سپس تمامی مدارک و اطلاعات مربوط به آن موضوع تحت همان عنوان یا اصطلاح طبقه بندی می شود .

وی با اعلام این که مرکز اسناد آستان قدس رضوی تاکنون 220 هزار برگ اسناد مربوط به تشکیلات اداری خود از عصرصفویه تا دوره قاجار را نمایه سازی کرده است افزود: این اسناد نفیس اطلاعات منحصر به فردی در مورد تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در دوره های گذشته را به محققان ارائه می کند و از آنجا که به لحاظ نوع نوشتار رایج در آن زمان و استفاده از سیاق نوشتاری و عددی عملا برای بسیاری از پژوهشگران ناخوانا و غیر قابل استفاده بود، خوانا کردن و نمایه سازی آنها در اولویت اصلی آستان قدس رضوی قرارگرفت.

وی گفت: دراین راستا تاکنون علاوه برنمایه سازی220 هزار برگ اسناد مکتوب مربوط به تشکیلات اداری آستان قدس از صفویه تا قاجار ، حدود 15 هزارقطعه عکس قدیمی و تاریخی از دوره قاجار تاکنون با موضوعات اماکن متبرکه حرم رضوی دردوره قاجار، ساخت و تعویض ضریح حرم امام رضا(ع)، کاشی کاریهای صحن های حرم مطهر، مسجد گوهرشاد، رواق های حرم رضوی، علما و روحانیون، رجال وشخصیت ها، خیابان ها و اماکن مختلف شهر مشهد، کتابخانه آستان قدس، ساخت وسازهای اطراف حرم مطهر درطرح توسعه حریم حرم و...نمایه سازی شده است.


+ نوشته شده در  جمعه سیزدهم بهمن 1391ساعت 15:7  توسط عبدالمجید ایدی  | 

انتشار کتاب  «آذربایجان در دوره سلجوقیان»

انتشار کتاب «آذربایجان در دوره سلجوقیان»

کتاب «آذربایجان در دوره سلجوقیان» نوشته امیر سمیعیان از سوی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شد. این کتاب درباره تغییرهای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوره سلجوقیان در منطقه آذربایجان ایران است.

امیر سمیعیان درباره کتاب «آذربایجان در دوره سلجوقیان» به خبرگزای کتاب ایران(ایبنا)، گفت: این کتاب نتیجه پژوهشی دانشگاهی است که به تاریخ سیاسی منطقه آذربایجان در دوره سلجوقی، همچنین مسایل اجتماعی و فرهنگی که در تاریخ‌نگاری‌های دیگر آمده، توجه دارد.

نویسنده کتاب افزود: «جغرافیای تاریخی آذربایجان»، «اوضاع سیاسی آذربایجان در دوره سلجوقیان» و «اوضاع اجتماعی و فرهنگی آذربایجان» سه بخش اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد که به همراه تصویر آمده است. 

وی توضیح داد: بخش نخست کتاب شامل دو فصل با نام‌های «جغرافیا» و «پیشینه تاریخی» و بخش دوم نیز به فصل‌های «روادیان» و «احمدیلیان» اختصاص دارد. بخش سوم کتاب که به اوضاع اجتماعی و فرهنگی سلجوقیان می‌پردازد در سه فصل «اوضاع اجتماعی»، «ادبیات و هنر» و «اوضاع مذهبی» تدوین شده است.
 
سمیعیان ادامه داد: از نظر پژوهشگران، دوره سلجوقی از تاثیرگذارترین دوره‌ها در منطقه آذربایجان است به‌طوری‌که تغییر زبان مردم این ناحیه را به این دوره منسوب کرده‌اند، در حالی‌که کتاب «آذربایجان در دوره سلجوقیان» این مساله را رد می‌کند. 

این نویسنده گفت: مهم‌ترین شهرهای دوره سلجوقی اصفهان، بغداد و نیشابور (پایتخت سلجوقیان) بودند و آذربایجان از دورترین نقاط ایران به‌شمار می‌رفت که راه‌های ورود به آن نیز دشوار بوده است. از سوی دیگر در این دوره آذربایجان به مرکز ادبیات فارسی تبدیل شده و این مساله با تغییر زبان در این منطقه سازگار نیست.

این پژوهشگر بیان کرد: براساس یافته‌های این پژوهش در دو دوره حکومتی مغول که مراغه پایتخت آن بود و همچنین در دوره صفویه، این تغییر زبان از فارسی به ترکی اتفاق افتاده است.
 
امیر سمیعیان متولد 1359در قم و دارای کارشناسی‌ارشد تاریخ با گرایش ایران اسلامی است. وی هم‌اکنون کارشناس فرهنگی و دبیر تاریخ در آموزش‌وپرورش است.

کتاب «آذربایجان در دوره سلجوقیان» در 376 صفحه، با شمارگان 500 نسخه و بهای 9 هزار تومان از سوی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شده است.

منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم بهمن 1391ساعت 20:46  توسط عبدالمجید ایدی  | 

برگزار سخنرانی با موضوع «یکی از اصلاحات فراموش شده خسرو انوشیروان» در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

برگزار سخنرانی با موضوع «یکی از اصلاحات فراموش شده خسرو انوشیروان» در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

پژوهشکده تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی نشست علمی با موضوع «یکی از اصلاحات فراموش شده خسرو انوشیروان » را با سخنرانی دکتر شهرام جلیلیان روز دوم بهمن از ساعت 13 تا 15 در پژوهشگاه علوم انسانی برگزار می کند.

«یکی از اصلاحات فراموش شده خسرو انوشیروان» عنوان سخنرانی دکتر شهرام جلیلیان، عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز است که دوم بهمن از ساعت 13تا 15 در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می شود.

با وجود پژوهش های گسترده ای که درباره تاریخ و فرهنگ ساسانیان انجام شده،اما هنوز به صورت دقیق به شیوه شاه گزینی در دستگاه پادشاهی ساسانی پرداخته نشده است.دکتر جلیلیان در این سخنرانی ضمن بررسی برخی موضوعات ناشناخته در این حوزه،از برخی شیوه های شاه گزینی ابهام زدایی کرده و توضیح خواهد داد که که یکی از این روش های فراموش شده متعلق به خسرو انوشیروان بوده که بنا به دلائلی به مرحله اجرا در نیامده است.

حضور عموم علاقه مندان در این سخنرانی آزاد و رایگان است.


منبع : انجمن ایرانی تاریخ

+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم بهمن 1391ساعت 20:45  توسط عبدالمجید ایدی  | 

دومین پیش همایش دکتر شریعتی و دانش تاریخ

دومین پیش همایش دکتر شریعتی و دانش تاریخ

گروه تاریخ و همکاری­های میان­ رشته­ ای پژوهشکده تاریخ اسلام، دومین پیش­ همایش «شریعتی و دانش تاریخ» را روز شنبه هفتم بهمن ماه در محل پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار خواهد کرد

گروه تاریخ و همکاری­های میان­ رشته­ ای پژوهشکده تاریخ اسلام، دومین پیش­ همایش «شریعتی و دانش تاریخ» را برگزار می­ کند.


این پیش­ همایش با عنوان «شریعتی و تاریخ نظری» روز شنبه هفتم بهمن ماه در محل پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار خواهد شد.


پیش­ همایش دوم، به بررسی دیدگاه­ های نظری دکتر شریعتی و تلاش­ های او برای بهره­ گیری از داده­ ها و امکانات تئوریک دیگر علوم انسانی در حوزه دانش تاریخ می­ پردازد. ضرورت کاربست تئوری در تاریخ از دیدگاه دکتر شریعتی و روایت­ های کلان تاریخی و دیدگاه­ های فلسفی او درباره تاریخ از جمله دیگر مسائلی است که در این نشست مطرح  خواهند شد.


در این پیش­ همایش اساتید گرامی دکتر محمدعلی اکبری، دکتر محمدجواد غلامرضا کاشی، دکتر محمد امین قانعی راد و دکتر داریوش رحمانیان حضور خواهند داشت.


پیش همایش شریعتی و تاریخ نظری، روز شنبه هفتم بهمن ماه از ساعت 16 تا 19 برگزار خواهد شد.


پژوهشکده تاریخ اسلام در خیابان توانیر، خیابان رستگاران، کوچه شهروز شرقی، پلاک 9 واقع است. 



منبع : انجمن ایرانی تاریخ
+ نوشته شده در  چهارشنبه چهارم بهمن 1391ساعت 20:43  توسط عبدالمجید ایدی  | 

>پرتال اخبار دانشگاهی<
مطالب قدیمی‌تر

  RSS 

POWERED BY
BLOGFA.COM


جدیدترین قالبهای بلاگفا


جدیدترین کدهای موزیک برای وبلاگ




در اين وبلاگ
در كل اينترنت

تقویم شمسی

تقویم شمسی

كد ساعت و تاريخ

وضعیت آب و هوا

دیکشنری